\n\tO recoñecemento parécenos unha actitude básica en calquera persoa ou institución que queira desenvolver unha presenza nas aldeas. Este recoñecemento debe ollar cara ao pasado, cara ao presente e cara ao futuro. Porque a aldea está cargada de futuro.<\/p>\n
\n\tCara ao pasado, porque a aldea galega é herdeira dunha longa presenza humana caracterizada polo esforzo, pola cohesión, polo sufrimento, pola creatividade, pola busca, pola capacidade organizativa, polo abuso sufrido, pola xeración dunha cultura propia, na que salienta a propia lingua; tamén, por suposto, por moitas fraxilidades e ruindades. A aldea é tamén herdeira dunha longa presenza crente, que callou nunha relixiosidade popular propia, crítica e\/ou agradecida co clero, ambivalente, seguro, pero moi sabia ao atinar no fundamental: non hai mellor práctica cristián que o amor, o servizo á xente, a atención ás persoas débiles da comunidade.
\n\t
\n\tCara ao presente, porque a aldea galega amosa riscos moi severos de fraxilidade que fan dubidar polo seu futuro tanto civil como eclesial, pero que ofrece tamén presenzas humanas e crentes significativas, que permiten confiar e soñar. E o fráxil perténcenos por dereito evanxélico.
\n\tCara ao futuro, porque a aldea galega está chea de recursos naturais, ambientais, laborais, mesmo ás veces organizativos, que no civil permiten soñar coa posibilidade dunha inversión da tendencia ao abandono; e no relixioso, polo don especial da figura de Xesús e da súa Boa Nova, vivida en pequenos grupos rurais, ten garantida unha nova igrexa aldeá, rural, humilde e vigorosa.
\n\t <\/p>\n
\n\tO cura toca a campá para a misa e a xente non acode. Isto é frecuente, tanto así que mesmo parece que os curas, poucos, aínda sobran, porque a súa tarefa ten que ver sobre todo cos rituais funerarios.<\/p>\n
\n\tA alternativa pasa xa non por máis ou menos curas, senón por un modelo eclesial novo, que se está querendo empezar a dar a través do que chamamos as UPAs (Unidades Pastorais). É importante facer unha aposta a fondo por esta alternativa, fuxindo dunha simplificación da mesma que acabaría arredando das aldeas a presenza e a acción da comunidade cristiá. Dicir UPA é dicir “equipo interparroquial de base” (EIB, desde agora), sobre o que descanse a iniciativa comunitaria. Equipo parroquial con novos liderados de homes ou mulleres segrares, acompañados\/as por curas na medida do posible. EIB que, ollando de preto, cos ollos da intelixencia e do corazón a realidade da xente que vive nas aldeas, sexa capaz de elaborar un proxecto de acompañamento cristián, evanxélico, para llo ofrecer á xente da contorna. Isto sería o arrinque desa “conversión pastoral” á que o Papa urxía xa ao comezo do seu papado na E.G. 25. 27. Unha nova configuración, uns novos ministerios para unha nova realidade de igrexa aldeá.
\n\t <\/p>\n
\n\tCómpre borrar de todo a vinculación da Igrexa co poder deste mundo: “entre vós non pode ser así” (Mt 20,26a), dicía Xesús. E facelo en todos os campos posibles: institucións pobres ao servizo da xente máis empobrecida sobre todo; formas humildes na palabra, na relación, no trato; fuxida de todo tipo de autoritarismo cara a dentro e cara a fóra, e, si, busca da “autoridade” da palabra (cfr. Mc 1, 27) desde a transparencia e a coherencia da vida; abandono do clericalismo (en clero e leigos\/as) como poder sobre a vida, a conciencia e as capacidades da xente, dentro dun proxecto de comunidade cristiá que aspire sempre, en todo, a andar por camiños sinodais (falar e escoitar, propoñer e acoller), cara a dentro do grupo e nas relacións co exterior; fuxir dos focos de poder, que crean pensamento, ideoloxía interesada; frecuentar as casas e vidas da xente empobrecida, ata amigar intimamente con ela dentro do posible, dentro do respecto. Ser comunidade pobre, para poder ser comunidade libre para Deus e para o seu pobo. E, por suposto, liberar os sacramentos e calquera outro servizo relixioso de calquera dependencia do diñeiro: dar gratis o que foi recibido gratis. Outro cousa é aspirar por outros medios a que a comunidade asuma os gastos que o seu funcionamento leva consigo (cfr. Mt 10, 5-13).
\n\t <\/p>\n
\n\tSe a xente non acode á igrexa, ou faino en pequenísimas proporcións, a Igrexa debe acudir á xente. A Igrexa en saída. Non é doado emprender este camiño, porque estabamos afeitos a que a xente viñese, a que a presión social, o medo social, ou o medo íntimo atraese a xente. Grazas a Deus perdéronse estes medos. Grazas a Deus xa pouca xente lle ten medo a Deus. E isto permite poder empezar a construción das comunidades cristiás case de cero, desde un cero igual ben positivo. E cómpre facelo desde o ofrecemento de algo que atraia, que convenza, que a xente experimente como de valor para a propia vida.<\/p>\n
\n\tO método evanxelizador de Xesús foi sintetizado atinadamente polo papa Francisco no n. 24 da E.G., en cinco movementos recollidos en cinco palabras: “primerear”, involucrarse, acompañar, frutificar e festexar. Este debería ser o modelo de evanxelización que ofrecesen eses novos EIB aos que nos referimos máis arriba. Todo o proceso remata no quinto momento, o de festexar, que ten que ver fundamentalmente coa celebración festiva da Eucaristía, aínda que tamén pode implicar outros elementos festeiros. Moitas veces non sabemos ofrecer máis que o momento de celebrar a Eucaristía, pero desatendemos os catro momentos anteriores. Dese xeito, pretendendo quizais resaltar o valor da Eucaristía como actividade relixiosa senlleira, como fonte e cumio da vida cristiá, o que fixemos foi desvalorizar as Eucaristías dominicais, quitándolles a súa verdadeira razón de ser. E, quizais razoablemente, a xente pouco a pouco foilles perdendo o aprecio, porque as Eucaristías perderon moito do sentido que deberan ter: pechar un denso recorrido previo.
\n\t
\n\tCada UPA deberá concretar en que converter como práctica diaria ese “primerear”, involucrarse, acompañar, frutificar e festexar. Todo fala de andar canda a xente, coñecer, atender, escoitar, acoller, implicarse coas persoas, acompañar procesos, posibilitar avances a calquera nivel humano e espiritual, para poder celebrar. Andar os camiños da vida, como Xesús, facéndose encontradizo coa xente máis empobrecida, por plan e proposta, por instinto, por ambiente de pobreza do que un se rodea (o pobre chama polo pobre), por sensibilidade evanxélica, polo exemplo e guía do mesmo Xesús, que é o noso referente misioneiro especial.<\/p>\n
\n\tNo medio aldeán está bastante viva a relixiosidade popular. Está centrada sobre todo no relacionado coas persoas defuntas, na concorrencia a certos santuarios, no apego polas festas patronais e na estima sobre todo por dous sacramentos: bautismo e primeira Comuñón. Pode isto considerarse como algo insubstancial, pero é o que hai; é a lapiña fumegante, a cana cascada que dicía o profeta Isaías (cfr. Is 42,3). O papa Francisco ten urxido repetidamente a respectar, valorar e coidar esta relixiosidade popular, no que ten de mérito en si mesma, no que significa de afirmación laical ante as urxencias do clero, e no que ten de semente para un desenrolo que leve á madureza na fe. (E.G. 122-126). Pero de entrada é necesario reverenciar esta vinculación relixiosa vivida e expresada en formas humildes, fráxiles.<\/p>\n
\n\tVenerala e coidala. Non vale criticala e ao tempo seguir vivindo á conta dela en todos os sentidos, ata nos máis prosaicos. A relixiosidade popular debe ser obxecto de acompañamento para que sexa fortalecida e dea de si todo o que de si pode dar, que é moito. Un acompañamento cristián, é dicir, que axude a que as persoas a través dos elementos, tempos e ritos que gustan de realizar se vexan arrastradas, con respecto á decisión, cara á persoa de Xesús, cara á cerna da súa Boa Nova. É moito o que se pode mellorar no relativo aos funerais, para arredalos do ton rutineiro que frecuentemente os domina. As persoas responsables han de coidar moitísimo as palabras, mensaxes, insistencias que transmiten. E o mesmo se pode dicir das prácticas relixiosas vinculadas aos santuarios. A clave pode estar na proximidade vital ao pobo que se acompaña e no feito de que as persoas que poidamos animar estes momentos esteamos enchoupados de Evanxeo, ou querendo estalo. Ninguén dá o que non ten.
\n\t
\n\tSe o pobo é fráxil na fe e na expresión da mesma en boa medida débese á mesma pobreza das persoas que durante anos e anos o estivemos acompañando. Debémonos agora a esa fraxilidade. O reto é saír adiante como pobo, como comunidade, sen deixar abeirado a ninguén.<\/p>\n
\n\tTodos recoñecemos que os procesos catequéticos que vimos ofrecendo (referidos case exclusivamente a nenos\/as e adolescentes, na escola e nas parroquias) teñen bastante de fracaso. Non callan na incorporación adulta da xente á comunidade cristiá parroquial. As razóns poden ser múltiples. Descargar dalgunha maneira nas estruturas civís (ensino) a misión de formación evanxelizadora, quizais no fondo debilítanos como comunidade xeradora de vida. Posiblemente teña moito que ver a falta dunha comunidade cristiá viva como referencia. Entón todo é unha roda: non hai catequese viva, fecunda, porque non hai comunidade; non hai comunidade viva, porque non hai catequese.<\/p>\n
\n\tO EIB debería formarse precisamente a partir dun proceso catequético propio, que, vivido e convertido en fonte de implicación comunitaria, posteriormente puidese ser ofrecido ao conxunto da comunidade parroquial, a nenos\/as e persoas adultas. Dalgún xeito o EIB estaría ben que fose cando menos coma un xerme de comunidade cristiá que vaia fecundando toda a realidade relixiosa aldeá.<\/p>\n
\n\tÉ moi importante deseñar ben este proceso de maduración cristiá, ao que igual habería que lle quitar xa o nome de catequese ou catequético. Non debería consistir nun cúmulo de textos, de lecturas, de reunións, para comprender a doutrina coa idea nobre de os poder asimilar. Pensamos que na aldea este método non sería eficaz.<\/p>\n
\n\tSe nos fixamos nos cinco momentos da evanxelización, que o papa Francisco ofrecía copiándoos da práctica de Xesús, a cousa sempre parte de andar os camiños, bater coa xente, enfrontarse con pobrezas de todo tipo, materiais e morais, dar respostas, e reflectir sobre esta realidade (a da pobreza e a das respostas), e así, a partir da vida, íase creando un “corpo doutrinal vivo", porque saía da vida, do gozo ou amargor de vivila, das posibilidades de ennobrecela, da satisfacción de experimentar a súa rehabilitación. Os evanxeos case se podería dicir que non son outra cousa máis ca unha narración continua destas experiencias. Isto deberíanos dar a clave fundamental para unha proposta de formación, de maduración cara á adultez na fe, das persoas que se vaian achegando á comunidade cristiá parroquial. Desde a mente, desde o corazón, vivir, ver, contemplar, valorar, sopesar, facer memoria do de Xesús, aprender, ir moldeando a mente, o corazón, os feitos…, e así desde a primeira infancia ata a mesma morte. Sempre en formación e aprendizaxe, aínda que con intensidades distintas segundo os momentos.<\/p>\n
\n\tFroito do anterior, será normal que se vaia creando unha nova palabra relixiosa, unha nova maneira de dicir a fe, de expresala, arredada de formularios que acabaron sendo non significantes para a xente do presente, e moi conectada coa vida de cada día. Tanto os textos oficiais como os non oficiais na súa expresión verbal e nas súas referencias humanas non conectan en xeral coa realidade diaria da xente. Parece como se a xente tivese que espirse de si mesma, do seu diario vivir, para poder acceder á vida de Deus. E o noso Deus, que é Deus da vida, deberíase poder atopar e mostrar no diario vivir, no diario falar. Neste sentido cabe dicir que, con criterios misioneiros nas mans, é inconcibible que, cando menos en medios rurais, non se respecte, valore e asuma a propia cultura aldeá, e algo nuclear que a representa como é a fala, a galego. E todo isto non quere dicir para nada que haxa que crear unha nova fe, pero si maneiras novas de dicir a fe que confesamos.<\/p>\n
\n\tSe un vai a unha novena, se acode a un santuario, se celebra a morte dun familiar, se participa nunha Eucaristía, o normal sería que houbese unha proximidade, unha conexión viva entre o que falamos e vivimos e o que alí se fai e verbaliza; que un se sinta recoñecido, aludido, comprendido, acompañado, alentado, cuestionado, amado. Non facelo, en todo ou en parte, na lingua que fala a xente contribúe a marcar distancias.<\/p>\n
\n\tIgualmente pensamos que a expresión orante das nosas comunidades debe tamén deixarse evanxelizar. O Deus que debuxamos cando oramos moitas veces parécese máis a un tirano iracundo ca a un Pai, Nai, que nos agarda cos brazos abertos, como lle gustaba dicir a Xesús (Cfr. Lc 15, 11-32).<\/p>\n
\n\tE por último saber que somos unha Igrexa ao servizo da xente, teña esta ou non teña fe. Un EIB aberto e respectuoso sempre co resto da comunidade parroquial que, considerándose crente, recea de incorporarse a niveis de maior implicación. Un EIB fomentando a presenza da comunidade cristiá nos foros sociais, especialmente nos que teñen que ver coa participación comunitaria, coa atención á fraxilidade humana nos máis diferentes aspectos; ben con servizos propios ou integrándose noutros existentes, sen entrar en competencia, e menos en lea, con ningún deles, senón distinguíndose por arrimar o lombo e por facelo dunha maneira limpa, transparente, cos trazos que se poderían esperar de quen se sabe humilde referencia do evanxeo de Xesús. Ser humildemente sal e luz, sen agocharse covardemente, nin empoleirarse despectivamente. Quizais algo así como xa o está facendo en xeral Cáritas e Mans Unidas.<\/p>\n
\n\tE facendo todo o que poidamos, todo o que o Espírito nos vaia suxerindo no momento presente, confiar. Non amargarse. Recuperar a graza e o sorriso. Manter a esperanza. Haberá cousas que morren, que se acaban. Non sabemos canto da Igrexa entrará aí. Pero temos seguro que algo novo saíra. E oxalá que nós saibamos estar ao servizo desta novidade do Espírito. Oxalá!<\/p>\n
\n\t <\/p>\r\n\r\n\"A alternativa pasa xa non por m\u00e1is ou menos curas, sen\u00f3n por un modelo eclesial novo, que se est\u00e1 querendo empezar a dar a trav\u00e9s do que chamamos as UPAs (Unidades Pastorais)\"","_es_post_name":"tarefas-importantes-e-urxentes-a-abordar-na-igrexa-rural","_es_post_excerpt":"","_es_post_title":"Tarefas importantes e urxentes a abordar na Igrexa rural","_gl_post_content":"","_gl_post_name":"","_gl_post_excerpt":"","_gl_post_title":"","edit_language":"gl","footnotes":""},"categories":[65,14],"tags":[],"class_list":{"0":"post-399","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","6":"category-actualidad","7":"category-blogs-de-opinion"},"yoast_head":"\n