{"id":55638,"date":"2026-08-18T08:26:43","date_gmt":"2026-08-18T06:26:43","guid":{"rendered":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/?p=55638"},"modified":"2026-07-31T08:52:10","modified_gmt":"2026-07-31T06:52:10","slug":"benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/","title":{"rendered":"","raw":""},"content":{"rendered":"","protected":false,"raw":""},"excerpt":{"rendered":"","protected":false,"raw":""},"author":2,"featured_media":55692,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_es_post_content":"Nesta terceira entrevista de ver\u00e1n conversamos co sacerdote Benito M\u00e9ndez Fern\u00e1ndez<\/strong>, profesor de Teolox\u00eda do Instituto Teol\u00f3xico Compostel\u00e1n cunha longa traxectoria docente e investigadora, e moi vencellado ao mundo da cultura a trav\u00e9s da direcci\u00f3n do anuario diocesano Estudios Mindonienses<\/a>.\r\n\r\n\"\"<\/a>\r\n\r\nDon Benito, vostede leva moitos anos vinculado ao ITC e \u00e1 docencia en Teolox\u00eda. Que lle segue atraendo hoxe da tarefa de ensinar e de acompa\u00f1ar o alumnado na s\u00faa formaci\u00f3n?\r\n<\/strong>Xa me faltan s\u00f3 dous cursos para a xubilaci\u00f3n como profesor de Teolox\u00eda. Polo tanto, xa sabemos a idade que te\u00f1o. Facendo balance, o meu interese segue sendo o do comezo: dar a co\u00f1ecer, explicar e impulsar o cambio mental que supuxo o Concilio Vaticano II na forma de pensar a Igrexa, \u00e1 luz da Palabra de Deus. Os papas destes tempos seguen fac\u00e9ndoo, como nos lembrou nas s\u00faas catequeses Le\u00f3n XIV.\r\n\r\nNo seu traballo como profesor, que papel cre que debe ter a Teolox\u00eda no contexto cultural e social actual, especialmente nunha diocese como a de Mondo\u00f1edo-Ferrol?\r\n<\/strong>A Teolox\u00eda est\u00e1 na orixe da universidade medieval e, como consecuencia diso, a\u00ednda contin\u00faa a s\u00faa presenza nas universidades do \u00e1mbito anglosax\u00f3n. A universalidade do saber \u2014que \u00e9 a universidade\u2014 non debe exclu\u00edr a ningu\u00e9n e, por iso, na escala de todas as ciencias, como dic\u00eda Arist\u00f3teles, a suprema ocupaba o lugar principal, como se pode demostrar se vemos as orixes das principais universidades europeas.\r\n\r\nPero, claro est\u00e1, xa non estamos na Idade Media, no mundo cristi\u00e1n. Agora a Teolox\u00eda ten que ser m\u00e1is humilde e facerse crible mediante o di\u00e1logo con outras ciencias, achegando as raz\u00f3ns da fe. Como afirmaba o papa Xo\u00e1n Paulo II en Fides et Ratio<\/em>, non pode haber contradici\u00f3n entre os dous cami\u00f1os, pois non podemos aceptar que haxa unha dobre verdade. Polo tanto, seguindo a estela deste papa que rehabilitou a Galileo, tr\u00e1tase de contribu\u00edr a unha comprensi\u00f3n global do ser humano e do seu destino. E, se falamos de teolox\u00eda cristi\u00e1, \u00e9 dicir, encarnada, ten que facelo desde unha actitude de apertura \u00e1s novas realidades sociais e cient\u00edficas. A Diocese de Mondo\u00f1edo-Ferrol \u00e9 pioneira, polo menos nalg\u00fans aspectos importantes, non s\u00f3 pola contribuci\u00f3n do seu Seminario \u00e1 literatura galega, de todos co\u00f1ecida. Pero tam\u00e9n \u00e9 importante lembrar que Mondo\u00f1edo, por exemplo, foi a segunda cidade que contou con luz el\u00e9ctrica, s\u00f3 despois de Pontevedra, a finais do s\u00e9culo XIX. Foi o profesor do seminario Juan de Diego y Garc\u00eda Alcolea \u2014que m\u00e1is tarde ser\u00eda arcebispo de Santiago\u2014 quen realizou as primeiras demostraci\u00f3ns no ano 1885, con motivo da chegada do bispo Cos y Macho.\r\n\r\nPolo tanto, neste contexto, a colaboraci\u00f3n coa Universidade significa un paso importante nesa empresa hist\u00f3rica de transversalidade dos saberes que hoxe se imp\u00f3n en todas partes. Nesa transversalidade entra o estudo da historia e da actualidade da Igrexa. Iso permitir\u00e1 criticar con co\u00f1ecemento de causa a doutrina que profesou durante vinte s\u00e9culos, tanto nos seus aspectos positivos como negativos, para distinguir os erros e abusos dos seus membros das s\u00faas ensinanzas. Este \u00e9 o cami\u00f1o para distinguir o verdadeiro historiador do afeccionado ou polemista, que s\u00f3 se preocupa de enumerar alg\u00fans dos episodios m\u00e1is escuros da s\u00faa historia, normalmente descontextualizalos e, polo tanto, anacr\u00f3nicos. A s\u00faa finalidade simplificadora non \u00e9 a procura da verdade, sen\u00f3n o af\u00e1n de vincular eses feitos cunha intenci\u00f3n maligna por parte da Igrexa, cando non criminal, pois non busca comprender, sen\u00f3n descualificar. Ser\u00eda demasiado extenso enumerar todo o que a Igrexa cat\u00f3lica achegou \u00e1 humanidade durante os \u00faltimos vinte s\u00e9culos. Con todo, o seu legado impregna a nosa civilizaci\u00f3n en \u00e1mbitos tan esenciais como a dignidade da persoa humana, o desenvolvemento do dereito, a educaci\u00f3n, os hospitais, as universidades, as artes, as ciencias, a solidariedade e a protecci\u00f3n dos m\u00e1is vulnerables.\r\n\r\nPero, no nivel, digamos m\u00e1is interno, sen unha boa formaci\u00f3n teol\u00f3xica en todos os niveis, a pastoral quedar\u00e1 moi empobrecida, porque lle faltar\u00e1n os fundamentos, as motivaci\u00f3ns profundas que moven a misi\u00f3n da Igrexa, que \u00e9 moito m\u00e1is ca unha ONG. Por iso tam\u00e9n \u00e9 conveniente lembrar o labor pioneiro da Diocese na formaci\u00f3n dos leigos despois do Concilio Vaticano II. Sen o labor das Escolas de Teolox\u00eda ou do Instituto Superior de Ciencias Relixiosas, por po\u00f1er s\u00f3 dous exemplos, non ser\u00eda posible hoxe atender as necesidades educativas de nenos e mozos en escolas e institutos. De a\u00ed a crecente conciencia creada na nosa diocese sobre a achega de todos \u00e1 misi\u00f3n da Igrexa nestes tempos, como pon de manifesto a recente instituci\u00f3n de ministerios laicais, cuesti\u00f3n na que, como sucedeu na s\u00faa historia, a nosa diocese tam\u00e9n \u00e9 pioneira e marca o cami\u00f1o do presente e do futuro.\r\n\r\nTam\u00e9n desenvolveu un intenso labor como investigador. En que temas ou li\u00f1as de estudo se sentiu m\u00e1is interpelado ao longo da s\u00faa traxectoria?\r\n<\/strong>Desde os tempos da licenciatura na Universidade Pontificia de Salamanca interesoume a Eclesiolox\u00eda. De feito, a mi\u00f1a tesina versou sobre un dos te\u00f3logos m\u00e1is influentes no Concilio Vaticano II, como foi o dominico Yves Marie Congar. Nel vin a necesidade de ver a Igrexa como unha comunidade de Igrexas locais, a\u00ednda que abertas \u00e1 universalidade ao mesmo tempo. \u201cAmplo mundo a mi\u00f1a parroquia\u201d foi seguramente unha obra que marcou a mi\u00f1a traxectoria, pois sempre compaxinei esa dimensi\u00f3n universal (estancias en Roma e, sobre todo, en Alemania) coa dimensi\u00f3n local (sempre estiven en parroquias da Di\u00f3cese). Despois, xa no doutoramento, tiven a oportunidade de ampliar esa visi\u00f3n estudando os precedentes. Neste caso, a nova visi\u00f3n da Igrexa que supuxo a presenza de Espa\u00f1a en Am\u00e9rica e todo o debate \u00e9tico-cr\u00edtico que se produciu en Espa\u00f1a arredor da \u201cconquista\u201d, un debate pioneiro, que non se deu noutros pa\u00edses e que, como vimos, lembrou con admiraci\u00f3n o papa Le\u00f3n XIV no Congreso dos Deputados.\r\n\r\nEsta, digamos, apertura de miras, levoume a centrarme no ecumenismo. Fun delegado de Ecumenismo polo menos trinta anos e tam\u00e9n son profesor desa materia no Instituto Teol\u00f3xico Compostel\u00e1n, dentro do marco da Teolox\u00eda Fundamental, que \u00e9 a especialidade deste centro, filial da Universidade Pontificia de Salamanca. \u00c9 esta, por outra parte, unha materia moi desco\u00f1ecida no panorama teol\u00f3xico espa\u00f1ol e, desde logo, na pastoral das dioceses. Isto \u00e9 grave porque, como lembraba o papa Xo\u00e1n Paulo II, o traballo por contribu\u00edr \u00e1 unidade dos cristi\u00e1ns \u00e9 irreversible para a Igrexa cat\u00f3lica, despois de tantas feridas, pasadas en presentes, no seu testemu\u00f1o de unidade.\r\n\r\n\"\"<\/a>\r\n\r\nQuen o co\u00f1ece destaca a s\u00faa faceta de primeiro secretario e, agora, director de Estudios Mindonienses. Que lle ensinou esa responsabilidade sobre o valor dunha revista diocesana de investigaci\u00f3n?\r\n<\/strong>O primeiro secretario foi o sacerdote don Fernando Porta de la Encina. De feito, o arquivo e a recompilaci\u00f3n das revistas que chegaban por intercambio estaban nunha serie de armarios comprados para tal efecto na parroquia de San Pedro Ap\u00f3stolo (Ferrol). E continuei o labor de secretar\u00eda a partir de 1995, cando me incorporei \u00e1 direcci\u00f3n da residencia universitaria da Domus Ecclesiae de Ferrol. Desde ent\u00f3n, o arquivo e a biblioteca est\u00e1n nesta localizaci\u00f3n.\r\n\r\nPara min foi unha honra poder colaborar co fundador do anuario, don Segundo L. P\u00e9rez L\u00f3pez, xunto co seu gran equipo de especialistas, parte dos cales a\u00ednda contin\u00faan; outros, xa faleceron. Segundo fixera a s\u00faa tese doutoral en Salamanca baixo a direcci\u00f3n dun mindoniense, don Antonio Garc\u00eda, OFM, natural de Breto\u00f1a (Lugo), un dos grandes impulsores do Synodicum Hispanum<\/em>. Segundo viu que a historia non se fai s\u00f3 de grandes acontecementos, sen\u00f3n do d\u00eda a d\u00eda dos problemas, das vivencias e das ilusi\u00f3ns da xente. Por iso viu que era necesario dar a co\u00f1ecer a historia local.\r\n\r\nEste impulso inicial continuou como a clave de b\u00f3veda de Estudios Mindonienses. E, no plano persoal, encaixaba coa visi\u00f3n de Igrexa que eu estudara. Polo tanto, puiden aprender a amar m\u00e1is a nosa Igrexa local, que \u00e9 como a nosa familia, coas s\u00faas debilidades, defectos e problemas; pero \u00e9 a nosa. Sen lugar a d\u00fabida, Estudios Mindonienses foi unha publicaci\u00f3n pioneira neste tipo de estudos, porque pon de relevo a Igrexa como realidade local: pola s\u00faa fala, a s\u00faa cultura, a s\u00faa xente e a s\u00faa espiritualidade. O noso anuario constit\u00fae, pois, un mosaico que \u00e9 necesario protexer e valorar como un proxecto coral. Ser secretario ensinoume que, sen esa contribuci\u00f3n coral, unha revista, como calquera outro proxecto, non se pode realizar con solvencia.\r\n\r\nEstudios Mindonienses naceu coa intenci\u00f3n de unir rigor acad\u00e9mico e servizo \u00e1 Igrexa local. Que significa para vostede manter vivo ese equilibrio entre investigaci\u00f3n, memoria e divulgaci\u00f3n?\r\n<\/strong>Como dixen, Estudios Mindonienses foi unha publicaci\u00f3n pioneira en dar a co\u00f1ecer a complexidade dunha realidade que, obxectivamente falando, \u00e9 plural<\/a>. Un \u00e1mbito como \u00e9 o do norte de Galicia merece ser, desde todos os puntos de vista, reco\u00f1ecido no seu valor orixinal. Dito isto, certamente os estudos publicados son de tipo diferente. Xunto coa publicaci\u00f3n de documentaci\u00f3n in\u00e9dita, contamos con an\u00e1lises cientificamente rigorosas; outras, de car\u00e1cter m\u00e1is divulgativo. Nun anuario, non sempre \u00e9 doado manter un \u00fanico estilo e m\u00e9todo. Con todo, desde a mi\u00f1a experiencia persoal, que sempre estivo aberta \u00e1s cr\u00edticas recibidas, \u00e9 moi necesario o labor do consello de redacci\u00f3n que, a\u00ednda que se re\u00fane unha vez ao ano, representa o \u201cfiltro\u201d polo que te\u00f1en que pasar todos os traballos. Neste sentido, segundo vimos, o mantemento de distintas metodolox\u00edas non \u00e9 unha debilidade, sen\u00f3n unha riqueza, sempre que, iso si, se explique ben na presentaci\u00f3n dos diferentes estudos. De todos modos, paga a pena destacar o feito de que Estudios Mindonienses deu a co\u00f1ecer ao mundo, por po\u00f1er un exemplo, documentos que, noutro caso, hoxe estar\u00edan completamente esquecidos non s\u00f3 polo gran p\u00fablico, sen\u00f3n tam\u00e9n polos especialistas.\r\n\r\n\"\"<\/a>\r\n\r\nDesde a s\u00faa experiencia, que papel tivo a revista na difusi\u00f3n da historia, da teolox\u00eda e da cultura da diocese de Mondo\u00f1edo-Ferrol?\r\n<\/strong>Como dic\u00eda monse\u00f1or Ara\u00faxo Iglesias na presentaci\u00f3n do primeiro n\u00famero de Estudios Mindonienses (1985), lembrando o papa Paulo VI, a ruptura entre o Evanxeo e a cultura \u00e9, sen d\u00fabida, o drama da nosa \u00e9poca. Cando se deteriora a harmon\u00eda entre a cultura e a fe, a linguaxe desta corre o perigo de facerse anacr\u00f3nica. Xa non di nada. Non significa nada. De a\u00ed a importancia e a urxencia dun esforzo por volver establecer o contacto (\u201cAtrio dos xent\u00eds\u201d, chamouno Bieito XVI) e un di\u00e1logo verdadeiro e vital.\r\n\r\nNa mi\u00f1a opini\u00f3n, Estudios Mindonienses \u00e9 un dos nosos atrios dos xent\u00eds, pois, como publicaci\u00f3n que quere ser cient\u00edfica \u2014no m\u00e1is amplo sentido da palabra\u2014, conta con colaboradores aos que non se lles pregunta polas s\u00faas crenzas. Abonda con que os seus estudos sexan solventes, \u00e9 dicir, que busquen divulgar a verdade con honestidade. Por iso, desde os seus comezos, con Segundo \u00e1 cabeza, esforzouse por manter as canles do di\u00e1logo, porque el e n\u00f3s estabamos e estamos firmemente convencidos de que o Evanxeo \u00e9 boa nova tam\u00e9n para os nosos tempos convulsos e ten un valor que pode ser aceptado por todos. Por iso, a cultura en xeral, \u00e9 dicir, a arte, a literatura, a historia\u2026 todo iso \u00e9 terreo propio e non alleo. Porque cremos nun Deus que se fixo humano e, as\u00ed, todo o humano, como dic\u00edan os intelectuais do Renacemento, non nos pode ser alleo.\r\n\r\nAo longo do seu ministerio sacerdotal na diocese, que momentos ou servizos lembra con m\u00e1is gratitude ou con m\u00e1is fondura humana?\r\n<\/strong>\u00c9 dif\u00edcil para min contestar a esta pregunta. Eu l\u00e9mbrome moitas veces da mi\u00f1a ordenaci\u00f3n como di\u00e1cono, sendo a\u00ednda estudante de Teolox\u00eda na UPSA (1982...). Tiven a fortuna de que al\u00ed estiveron presentes tres bispos: ademais do diocesano monse\u00f1or Ara\u00faxo Iglesias, tam\u00e9n estaba o bispo de Lugo, frei Jos\u00e9 G\u00f3mez, e o de Tui-Vigo, monse\u00f1or Cervi\u00f1o. A ocasi\u00f3n veu dada porque os tres regresaban de Madrid a Galicia en coche, sendo o seu chofer don Rafael Lombardero, se mal non lembro. Pois ben, na homil\u00eda de monse\u00f1or Ara\u00fajo, houbo d\u00faas frases que sempre permanecen no meu recordo. D\u00edxome algo as\u00ed: \u201cBenito, se tes que namorar, \u00e9 mellor que te namores dunha muller e non dunha peseta\u2026 por outra parte, \u00e9 verdade que cando chegues \u00e1 casa pola noite, o m\u00e1is seguro \u00e9 que non atopes a ningu\u00e9n que che faga compa\u00f1\u00eda; pero tam\u00e9n \u00e9 verdade que non ter\u00e1s a ningu\u00e9n que che pida contas\u201d. Humanamente falando, a liberdade para a entrega \u00e1 misi\u00f3n \u00e9 para min moi importante. Pero, certamente, o desprendemento \u00e9 fundamental, como sempre destacou Segundo nos seus anos \u00e1 fronte da formaci\u00f3n dos seminaristas.\r\n\r\nPero, mirando \u00e1 pastoral propiamente dita, non poder\u00eda distinguir un momento especialmente importante. De todos modos, como me dic\u00eda un profesor da UPSA con motivo da mi\u00f1a ordenaci\u00f3n de di\u00e1cono, \u201cagora a coidar a afecci\u00f3n\u201d. Eu creo que os curas estamos para iso, para curar-coidar. No meu caso, pola experiencia aqu\u00ed como en Alema\u00f1a, iso \u00e9 o fundamental: non ser un funcionario sen\u00f3n un coidador de almas (Seelsorge). A actitude que trato de manter \u00e9 a de misericordia, de acollida \u00e1s persoas ve\u00f1an de onde ve\u00f1an, estean na situaci\u00f3n que estean\u2026 porque hoxe xa non vivimos nunha \u00e9poca de \u201ccristiandade\u201d, pero a xente est\u00e1 buscando algo e \u00e9 necesario, polo menos, acollela e ofrecerlle soluci\u00f3ns, como nos lembraba frecuentemente o papa Francisco.\r\n\r\nVostede falou nalgunha ocasi\u00f3n da necesidade de superar a ruptura entre Evanxeo e cultura. Como se traduce esa idea na vida concreta da diocese e no seu traballo coti\u00e1n?\r\n<\/strong>Xa contestei anteriormente, pero poder\u00eda engadir que o interese pola cultura en xeral est\u00e1 cada vez m\u00e1is arraigado no \u00e1mbito popular. \u00c9 dicir, pouco a pouco vanse rompendo os tab\u00fas contra a vivencia da fe. \u00c1 vista est\u00e1 o florecemento da relixiosidade popular, ou tam\u00e9n o novo interese polo relixioso-espiritual que se d\u00e1 a nivel mundial. Na nosa Diocese cada vez se destaca m\u00e1is a necesaria comunicaci\u00f3n de \u00e1mbitos-vivencias, como se pon de manifesto, como exemplo m\u00e1is significativo, na Semana Santa. Abonda ver as revistas publicadas en Ferrol ou en Viveiro. Nelas ponse en valor que a relixiosidade tam\u00e9n \u00e9 cultura, con repercusi\u00f3ns econ\u00f3micas, sociais e espirituais. \u00c9 dicir, a Semana Santa, denostada por alg\u00fans eclesi\u00e1sticos despois do Vaticano II, segue sendo unha ponte entre a fe e a cultura en xeral. Por\u00e9n, ao longo do ano, esa colaboraci\u00f3n ter\u00eda que ser continuada, por exemplo, por medio da presenza eclesial nas asociaci\u00f3ns de veci\u00f1os e noutros lugares nos que a xente \u00e9 convocada. E isto non \u00e9 s\u00f3 un labor que han de realizar os curas, na medida das s\u00faas posibilidades, que non son moitas nestes tempos de escaseza. A misi\u00f3n da Igrexa \u00e9 de todos e, neste aspecto, os leigos te\u00f1en unha funci\u00f3n imprescindible como bautizados.\r\n\r\n\"\"<\/a>\r\n\r\nMirando ao futuro, que proxectos culturais ou de impulso intelectual lle gustar\u00eda ver consolidados na diocese nos pr\u00f3ximos anos?\r\n<\/strong>Mirando \u00e1 historia e ao futuro, en cada comarca diocesana deber\u00eda haber unha comisi\u00f3n de cultura que impulsase esta colaboraci\u00f3n citada. Estar presente al\u00ed onde se d\u00e1 creatividade cultural, con actitude dialogante, pero tam\u00e9n testemu\u00f1al. Segundo se di, a xente nova xa non est\u00e1 vacinada contra a relixi\u00f3n como o estiveron os seus av\u00f3s ou os seus pais. \u00c9 dicir, est\u00e1n m\u00e1is abertos \u00e1 oferta relixiosa.\r\n\r\nPor outra parte, como na nosa diocese non hai centros de formaci\u00f3n teol\u00f3xica de alto nivel, eu creo que ser\u00eda importante ampliar algunhas das antigas bolsas parroquiais para seminaristas \u2014sen prexu\u00edzo da s\u00faa funci\u00f3n espec\u00edfica\u2014 e ofrecelas a leigos comprometidos coa s\u00faa formaci\u00f3n, co fin de que puidesen colaborar activamente e a tempo completo na pastoral diocesana. Non me refiro s\u00f3 \u00e1 clase de Relixi\u00f3n nas escolas ou institutos, sen\u00f3n \u00e1 responsabilidade parroquial. Todo iso contribuir\u00eda a ampliar a visi\u00f3n tan parcial que a\u00ednda existe: a Igrexa \u00e9 cousa dos papas, dos bispos e dos curas.\r\n\r\nTam\u00e9n me gustar\u00eda ver consolidada a relaci\u00f3n coa Universidade da Coru\u00f1a, por medio da C\u00e1tedra existente, a celebraci\u00f3n de congresos, exposici\u00f3ns, cursos, etc. Concretamente, en Ferrol, \u00e9 necesario dar a co\u00f1ecer os nosos importantes recursos bibliogr\u00e1ficos, as\u00ed como manter un lugar adecuado para facer exposici\u00f3ns, presentaci\u00f3ns de libros, documentos eclesiais... e, mesmo, ofrecer a posibilidade de vendelos, realizar diferentes f\u00f3rums\u2026 sobre todo porque \u00e9 algo que se perdeu nesta cidade, dende os tempos en que exist\u00eda unha librar\u00eda diocesana que en parte cumpr\u00eda con esta labor.\r\n\r\nSe tivese que resumir nunha soa idea o legado que lle gustar\u00eda deixar como sacerdote, profesor, investigador e director da revista, cal ser\u00eda?\r\n<\/strong>A idea non \u00e9 mi\u00f1a, \u00e9 do Evanxeo de Lucas, cap\u00edtulo 6, vers\u00edculos 36 e seguintes: \u201cSede compasivos, como o voso Pai \u00e9 compasivo; non xulguedes e non seredes xulgados, non condenedes e non seredes condenados; perdoade e seredes perdoados\u2026\u201d.\r\n\r\n\"\"<\/a>","_es_post_name":"benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias","_es_post_excerpt":"","_es_post_title":"Benito M\u00e9ndez: \"Agora a Teolox\u00eda ten que ser m\u00e1is humilde e facerse crible mediante o di\u00e1logo con outras ciencias\"","_gl_post_content":"","_gl_post_name":"benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias","_gl_post_excerpt":"","_gl_post_title":"","edit_language":"gl","footnotes":""},"categories":[65,9,2],"tags":[190,150,144,98,148],"class_list":{"0":"post-55638","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-actualidad","8":"category-entrevistas-y-reportajes","9":"category-noticias","10":"tag-cultura","11":"tag-entrevistas","12":"tag-estudios-mindonienses","13":"tag-sacerdotes","14":"tag-teologia"},"yoast_head":"\nBenito M\u00e9ndez: "Agora a Teolox\u00eda ten que ser m\u00e1is humilde e facerse crible mediante o di\u00e1logo con outras ciencias" - Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"gl_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Benito M\u00e9ndez: "Agora a Teolox\u00eda ten que ser m\u00e1is humilde e facerse crible mediante o di\u00e1logo con outras ciencias" - Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Nesta terceira entrevista de ver\u00e1n conversamos co sacerdote Benito M\u00e9ndez Fern\u00e1ndez, profesor de Teolox\u00eda do Instituto Teol\u00f3xico Compostel\u00e1n cunha longa traxectoria docente e investigadora, e moi vencellado ao mundo da cultura a trav\u00e9s da direcci\u00f3n do anuario diocesano Estudios Mindonienses. Don Benito, vostede leva moitos anos vinculado ao ITC e \u00e1 docencia en Teolox\u00eda. Que […]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mondonedoferrol\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-08-18T06:26:43+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/MG_7884-Mejorado-NR-copia-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1975\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redacci\u00f3n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/MG_7884-Mejorado-NR-copia-scaled.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@mondonedoferrol\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@mondonedoferrol\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redacci\u00f3n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"15 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/\"},\"author\":{\"name\":\"Redacci\u00f3n\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/person\/892f9c3e250d05dc4e92ad13de9bfb19\"},\"headline\":\"Benito M\u00e9ndez: “Agora a Teolox\u00eda ten que ser m\u00e1is humilde e facerse crible mediante o di\u00e1logo con outras ciencias”\",\"datePublished\":\"2026-08-18T06:26:43+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/\"},\"wordCount\":3036,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/MG_8462-copia-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"Cultura\",\"Entrevistas\",\"Estudios Mindonienses\",\"Sacerdotes\",\"Teolog\u00eda\"],\"articleSection\":[\"Actualidade\",\"Entrevistas y reportajes\",\"Noticias\"],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/\",\"url\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/\",\"name\":\"Benito M\u00e9ndez: \\\"Agora a Teolox\u00eda ten que ser m\u00e1is humilde e facerse crible mediante o di\u00e1logo con outras ciencias\\\" - Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/MG_8462-copia-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2026-08-18T06:26:43+00:00\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/MG_8462-copia-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/MG_8462-copia-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1846},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/\",\"name\":\"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#organization\",\"name\":\"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol\",\"url\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Mon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Mon.png\",\"width\":460,\"height\":137,\"caption\":\"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/mondonedoferrol\",\"https:\/\/x.com\/mondonedoferrol\",\"https:\/\/www.instagram.com\/mondonedoferrol\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/person\/892f9c3e250d05dc4e92ad13de9bfb19\",\"name\":\"Redacci\u00f3n\",\"url\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/author\/carlos\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Benito M\u00e9ndez: \"Agora a Teolox\u00eda ten que ser m\u00e1is humilde e facerse crible mediante o di\u00e1logo con outras ciencias\" - Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/","og_locale":"gl_ES","og_type":"article","og_title":"Benito M\u00e9ndez: \"Agora a Teolox\u00eda ten que ser m\u00e1is humilde e facerse crible mediante o di\u00e1logo con outras ciencias\" - Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol","og_description":"Nesta terceira entrevista de ver\u00e1n conversamos co sacerdote Benito M\u00e9ndez Fern\u00e1ndez, profesor de Teolox\u00eda do Instituto Teol\u00f3xico Compostel\u00e1n cunha longa traxectoria docente e investigadora, e moi vencellado ao mundo da cultura a trav\u00e9s da direcci\u00f3n do anuario diocesano Estudios Mindonienses. Don Benito, vostede leva moitos anos vinculado ao ITC e \u00e1 docencia en Teolox\u00eda. Que […]","og_url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/","og_site_name":"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mondonedoferrol","article_published_time":"2026-08-18T06:26:43+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1975,"url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/MG_7884-Mejorado-NR-copia-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Redacci\u00f3n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_image":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/06\/MG_7884-Mejorado-NR-copia-scaled.jpg","twitter_creator":"@mondonedoferrol","twitter_site":"@mondonedoferrol","twitter_misc":{"Escrito por":"Redacci\u00f3n","Tempo de lectura":"15 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/"},"author":{"name":"Redacci\u00f3n","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/person\/892f9c3e250d05dc4e92ad13de9bfb19"},"headline":"Benito M\u00e9ndez: “Agora a Teolox\u00eda ten que ser m\u00e1is humilde e facerse crible mediante o di\u00e1logo con outras ciencias”","datePublished":"2026-08-18T06:26:43+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/"},"wordCount":3036,"publisher":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/MG_8462-copia-scaled.jpg","keywords":["Cultura","Entrevistas","Estudios Mindonienses","Sacerdotes","Teolog\u00eda"],"articleSection":["Actualidade","Entrevistas y reportajes","Noticias"],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/","url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/","name":"Benito M\u00e9ndez: \"Agora a Teolox\u00eda ten que ser m\u00e1is humilde e facerse crible mediante o di\u00e1logo con outras ciencias\" - Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/MG_8462-copia-scaled.jpg","datePublished":"2026-08-18T06:26:43+00:00","inLanguage":"gl-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/benito-mendez-agora-a-teoloxia-ten-que-ser-mais-humilde-e-facerse-crible-mediante-o-dialogo-con-outras-ciencias\/#primaryimage","url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/MG_8462-copia-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/08\/MG_8462-copia-scaled.jpg","width":2560,"height":1846},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#website","url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/","name":"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#organization","name":"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol","url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Mon.png","contentUrl":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Mon.png","width":460,"height":137,"caption":"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol"},"image":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mondonedoferrol","https:\/\/x.com\/mondonedoferrol","https:\/\/www.instagram.com\/mondonedoferrol\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/person\/892f9c3e250d05dc4e92ad13de9bfb19","name":"Redacci\u00f3n","url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/author\/carlos\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55638","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=55638"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55638\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":55946,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/55638\/revisions\/55946"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/55692"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=55638"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=55638"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=55638"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}