{"id":56847,"date":"2026-09-23T08:15:07","date_gmt":"2026-09-23T06:15:07","guid":{"rendered":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/?p=56847"},"modified":"2026-09-21T13:15:28","modified_gmt":"2026-09-21T11:15:28","slug":"o-pasado-no-condena-o-futuro","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/o-pasado-no-condena-o-futuro\/","title":{"rendered":"O pasado no condena o futuro","raw":"O pasado no condena o futuro"},"content":{"rendered":"<ul>\n<li><em><strong>Mensaxe do obispo de Mondo\u00f1edo-Ferrol co gallo da festa da Virxe da Merc\u00e9, padroa dos c\u00e1rceres e das instituci\u00f3ns penitenciarias<\/strong><\/em><\/li>\n<\/ul>\n<p>Como todos os anos, <strong>a festa da Merc\u00e9 inv\u00edtanos a mirar o mundo dos c\u00e1rceres que adoita estar tan esquecido e condicionado por todos n\u00f3s<\/strong>. O noso co\u00f1ecemento deste \u00e1mbito adoita ser escaso, marcado por estereotipos e reforzado por posturas vindicativas e punitivas moi estendidas, naturais e normalizadas. Por iso, \u00e9 bo achegarnos a esta realidade con outros ollos e outras miradas renovadas para descubrir, m\u00e1is al\u00f3 das cifras, a cada persoa, a s\u00faa historia e a realidade de sufrimento que encerran os seus muros, celas, corredores e patios.<\/p>\n<p><strong>\u00c9 indiscutible a necesidade de restaurar a xustiza crebada<\/strong>. \u00c9 verdade que a sociedade se ten que protexer de comportamentos e condutas dani\u00f1as. \u00c9 certo que en todo acto delituoso existe unha v\u00edtima que foi violentada nalg\u00fan dos seus dereitos. Con todo, cabe preguntarse se o modelo penal actual \u00e9 a \u00fanica soluci\u00f3n a todos estes retos, a soluci\u00f3n m\u00e1is humanizante para <strong>resarcir a sede de xustiza que todos ani\u00f1amos dentro<\/strong>, para iniciar cami\u00f1os de reparaci\u00f3n que provoquen a reinserci\u00f3n na sociedade. O r\u00edxido esquema de delito e castigo non sempre favorece o crecemento privado. Talvez, por iso, <strong>outras formas de pena son posibles e son necesarias<\/strong>. E teriamos que so\u00f1alas xuntos.<\/p>\n<p><strong>Nestes anos que me acheguei ao mundo do c\u00e1rcere puiden constatar a dor que al\u00ed se alberga<\/strong>. Penso nos presos en situaci\u00f3n preventiva cuxos procesos xudiciais se prolongan e sumen nun mar de incertezas a tantas persoas. Cando a xustiza se dilata no tempo e non \u00e9 r\u00e1pida, talvez deixa xa de ser xustiza tanto para a v\u00edtima como para o victimario. Penso nos presos que senten o peso da soidade nos c\u00e1rceres, rexeitados ou esquecidos polos seus amigos, polas s\u00faas familias, polos seus vellos compa\u00f1eiros, pola comunidade cristi\u00e1. Penso nos sufrimentos que sup\u00f3n a perda de horizontes cando as penas se dilatan moito no tempo, nas enfermidades mentais que se multiplican co illamento, nas relaci\u00f3ns de poder que al\u00ed dentro se establecen e que tanto dor producen. Penso nas horas eternas rai\u00e1ndose a cabeza con futuros incertos, con relaci\u00f3ns rotas, con sufrimentos provocados, con desexos incumpridos\u2026 E penso na maior\u00eda das familias que sofren xu\u00edzos paralelos, que se ven marcadas polas historias do seu familiar pr\u00f3ximo, que choran xunto ao seu fillo, esposo ou pai.<\/p>\n<p>Talvez \u00e9 bo lembrar hoxe estas palabras de <strong>Victoria Kent<\/strong>, directora xeral de prisi\u00f3ns en 1931: \u201cUnha prisi\u00f3n \u00e9 un pequeno mundo habitado por seres humanos libres onte, ca\u00eddos en desgraza hoxe, e ela debe darlles o que faltou nas s\u00faas vidas para incorporarse a esta sociedade esmagadora e arbitraria. Unha prisi\u00f3n debe ser, e ser\u00e1 se as\u00ed nolo propo\u00f1emos, unha escola, un taller, un sanatorio; o c\u00e1rcere necesita a nosa colaboraci\u00f3n, a nosa asistencia e o noso consolo\u201d.<\/p>\n<p>Estas palabras l\u00e9mbrannos varias claves. En primeiro lugar, que <strong>a dignidade da persoa non se perde nunca<\/strong> e que, por tanto, ao falar do mundo do c\u00e1rcere, estamos a falar de seres humanos iguais a n\u00f3s. En segundo lugar, que <strong>o c\u00e1rcere non se pode converter nun lugar de apartamento<\/strong>, sen\u00f3n que ha de ser un lugar reparador de tantas feridas e falta de oportunidades previas. Moitas delas vinculadas \u00e1 exclusi\u00f3n social. Como lembraba o papa Francisco, ao sa\u00edr dunha prisi\u00f3n, \u201cpor que eles si e eu non?\u201d. Para rematar, que <strong>o c\u00e1rcere necesita do concurso de todos para alcanzar o seu fin integrador e reparador<\/strong>.<\/p>\n<p>Talvez, por iso, \u00e9 bo repetirnos as <strong>palabras do papa Le\u00f3n XIV ao visitar a prisi\u00f3n de Barcelona: \u201cDios \u00e1mate como es, pero che so\u00f1a mellor\u201d<\/strong>. <strong>Deus \u00e1mache tal como es, mais ten para ti un so\u00f1o mellor\u00bb. <\/strong>O pasado non pode ser nunca unha laxa insalvable, sen\u00f3n unha escola desde a que aprender e reconstru\u00edr. O so\u00f1o de Deus quere ser tam\u00e9n compartido por toda a comunidade cristi\u00e1, e oxal\u00e1, por toda a sociedade. Iso esixe superar muros, quitar prexu\u00edzos, posibilitar cami\u00f1os, refugar consignas, abrir esperanzas. Dentro de poucos d\u00edas comezaremos o <strong>Cami\u00f1o de Santiago cun grupo de presos<\/strong>: sen d\u00fabida ser\u00e1 unha posibilidade real de abrir cami\u00f1os de liberdade, de futuro, de oportunidade.<\/p>\n<p>O voso irm\u00e1n e amigo,<\/p>\n<p>+Fernando, bispo de Mondo\u00f1edo-Ferrol<\/p>\n<p>[Portada: A. Demidov]<\/p>\n<p><a href=\"https:\/\/whatsapp.com\/channel\/0029VaE8pQPJUM2hpSqHz804\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-22808 size-full\" src=\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-scaled.jpeg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"325\" srcset=\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-scaled.jpeg 2560w, https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-300x38.jpeg 300w, https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-1024x130.jpeg 1024w, https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-768x98.jpeg 768w, https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-1536x195.jpeg 1536w, https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-2048x260.jpeg 2048w, https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-150x19.jpeg 150w, https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-600x76.jpeg 600w, https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-696x88.jpeg 696w, https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-1392x177.jpeg 1392w, https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-1068x136.jpeg 1068w, https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-1920x244.jpeg 1920w\" sizes=\"auto, (max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/a><\/p>\n","protected":false,"raw":"<ul>\r\n \t<li><em><strong>Mensaxe do obispo de Mondo\u00f1edo-Ferrol co gallo da festa da Virxe da Merc\u00e9, padroa dos c\u00e1rceres e das instituci\u00f3ns penitenciarias<\/strong><\/em><\/li>\r\n<\/ul>\r\nComo todos os anos, <strong>a festa da Merc\u00e9 inv\u00edtanos a mirar o mundo dos c\u00e1rceres que adoita estar tan esquecido e condicionado por todos n\u00f3s<\/strong>. O noso co\u00f1ecemento deste \u00e1mbito adoita ser escaso, marcado por estereotipos e reforzado por posturas vindicativas e punitivas moi estendidas, naturais e normalizadas. Por iso, \u00e9 bo achegarnos a esta realidade con outros ollos e outras miradas renovadas para descubrir, m\u00e1is al\u00f3 das cifras, a cada persoa, a s\u00faa historia e a realidade de sufrimento que encerran os seus muros, celas, corredores e patios.\r\n\r\n<strong>\u00c9 indiscutible a necesidade de restaurar a xustiza crebada<\/strong>. \u00c9 verdade que a sociedade se ten que protexer de comportamentos e condutas dani\u00f1as. \u00c9 certo que en todo acto delituoso existe unha v\u00edtima que foi violentada nalg\u00fan dos seus dereitos. Con todo, cabe preguntarse se o modelo penal actual \u00e9 a \u00fanica soluci\u00f3n a todos estes retos, a soluci\u00f3n m\u00e1is humanizante para <strong>resarcir a sede de xustiza que todos ani\u00f1amos dentro<\/strong>, para iniciar cami\u00f1os de reparaci\u00f3n que provoquen a reinserci\u00f3n na sociedade. O r\u00edxido esquema de delito e castigo non sempre favorece o crecemento privado. Talvez, por iso, <strong>outras formas de pena son posibles e son necesarias<\/strong>. E teriamos que so\u00f1alas xuntos.\r\n\r\n<strong>Nestes anos que me acheguei ao mundo do c\u00e1rcere puiden constatar a dor que al\u00ed se alberga<\/strong>. Penso nos presos en situaci\u00f3n preventiva cuxos procesos xudiciais se prolongan e sumen nun mar de incertezas a tantas persoas. Cando a xustiza se dilata no tempo e non \u00e9 r\u00e1pida, talvez deixa xa de ser xustiza tanto para a v\u00edtima como para o victimario. Penso nos presos que senten o peso da soidade nos c\u00e1rceres, rexeitados ou esquecidos polos seus amigos, polas s\u00faas familias, polos seus vellos compa\u00f1eiros, pola comunidade cristi\u00e1. Penso nos sufrimentos que sup\u00f3n a perda de horizontes cando as penas se dilatan moito no tempo, nas enfermidades mentais que se multiplican co illamento, nas relaci\u00f3ns de poder que al\u00ed dentro se establecen e que tanto dor producen. Penso nas horas eternas rai\u00e1ndose a cabeza con futuros incertos, con relaci\u00f3ns rotas, con sufrimentos provocados, con desexos incumpridos\u2026 E penso na maior\u00eda das familias que sofren xu\u00edzos paralelos, que se ven marcadas polas historias do seu familiar pr\u00f3ximo, que choran xunto ao seu fillo, esposo ou pai.\r\n\r\nTalvez \u00e9 bo lembrar hoxe estas palabras de <strong>Victoria Kent<\/strong>, directora xeral de prisi\u00f3ns en 1931: \u201cUnha prisi\u00f3n \u00e9 un pequeno mundo habitado por seres humanos libres onte, ca\u00eddos en desgraza hoxe, e ela debe darlles o que faltou nas s\u00faas vidas para incorporarse a esta sociedade esmagadora e arbitraria. Unha prisi\u00f3n debe ser, e ser\u00e1 se as\u00ed nolo propo\u00f1emos, unha escola, un taller, un sanatorio; o c\u00e1rcere necesita a nosa colaboraci\u00f3n, a nosa asistencia e o noso consolo\u201d.\r\n\r\nEstas palabras l\u00e9mbrannos varias claves. En primeiro lugar, que <strong>a dignidade da persoa non se perde nunca<\/strong> e que, por tanto, ao falar do mundo do c\u00e1rcere, estamos a falar de seres humanos iguais a n\u00f3s. En segundo lugar, que <strong>o c\u00e1rcere non se pode converter nun lugar de apartamento<\/strong>, sen\u00f3n que ha de ser un lugar reparador de tantas feridas e falta de oportunidades previas. Moitas delas vinculadas \u00e1 exclusi\u00f3n social. Como lembraba o papa Francisco, ao sa\u00edr dunha prisi\u00f3n, \u201cpor que eles si e eu non?\u201d. Para rematar, que <strong>o c\u00e1rcere necesita do concurso de todos para alcanzar o seu fin integrador e reparador<\/strong>.\r\n\r\nTalvez, por iso, \u00e9 bo repetirnos as <strong>palabras do papa Le\u00f3n XIV ao visitar a prisi\u00f3n de Barcelona: \u201cDios \u00e1mate como es, pero che so\u00f1a mellor\u201d<\/strong>. <strong>Deus \u00e1mache tal como es, mais ten para ti un so\u00f1o mellor\u00bb. <\/strong>O pasado non pode ser nunca unha laxa insalvable, sen\u00f3n unha escola desde a que aprender e reconstru\u00edr. O so\u00f1o de Deus quere ser tam\u00e9n compartido por toda a comunidade cristi\u00e1, e oxal\u00e1, por toda a sociedade. Iso esixe superar muros, quitar prexu\u00edzos, posibilitar cami\u00f1os, refugar consignas, abrir esperanzas. Dentro de poucos d\u00edas comezaremos o <strong>Cami\u00f1o de Santiago cun grupo de presos<\/strong>: sen d\u00fabida ser\u00e1 unha posibilidade real de abrir cami\u00f1os de liberdade, de futuro, de oportunidade.\r\n\r\nO voso irm\u00e1n e amigo,\r\n\r\n+Fernando, bispo de Mondo\u00f1edo-Ferrol\r\n\r\n[Portada: A. Demidov]\r\n\r\n<a href=\"https:\/\/whatsapp.com\/channel\/0029VaE8pQPJUM2hpSqHz804\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img class=\"aligncenter wp-image-22808 size-full\" src=\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-scaled.jpeg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"325\" \/><\/a>"},"excerpt":{"rendered":"","protected":false,"raw":""},"author":2,"featured_media":56857,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_es_post_content":"<ul>\r\n \t<li><em><strong>Mensaje del obispo de Mondo\u00f1edo-Ferrol con motivo de la fiesta de la Virgen de la Merced, patrona de las prisiones e instituciones penitenciarias<\/strong><\/em><\/li>\r\n<\/ul>\r\nComo todos los a\u00f1os, <strong>la fiesta de la Merced nos invita a mirar el mundo de las c\u00e1rceles que suele estar tan olvidado y condicionado por todos nosotros<\/strong>. Nuestro conocimiento de este \u00e1mbito suele ser escaso, marcado por estereotipos y reforzado por posturas vindicativas y punitivas muy extendidas, naturales y normalizadas. Por eso, es bueno acercarnos a esta realidad con otros ojos y otras miradas renovadas para descubrir, m\u00e1s all\u00e1 de las cifras, a cada persona, su historia y la realidad de sufrimiento que encierran sus muros, celdas, pasillos y patios.\r\n\r\n<strong>Es indiscutible la necesidad de restaurar la justicia quebrada<\/strong>. Es verdad que la sociedad se tiene que proteger de comportamientos y conductas da\u00f1inas. Es cierto que en todo acto delictivo existe una v\u00edctima que ha sido violentada en alguno de sus derechos. Sin embargo, cabe preguntarse si el modelo penitenciario actual es la \u00fanica soluci\u00f3n a todos estos retos, la soluci\u00f3n m\u00e1s humanizante para<strong> resarcir la sed de justicia que todos anidamos dentro<\/strong>, para iniciar caminos de reparaci\u00f3n que provoquen la reinserci\u00f3n en la sociedad. El r\u00edgido esquema de delito y castigo no siempre favorece el crecimiento personal. Quiz\u00e1s, por ello, <strong>otras formas de pena son posibles y son necesarias<\/strong>. Y tendr\u00edamos que so\u00f1arlas juntos.\r\n\r\n<strong>En estos a\u00f1os que me he acercado al mundo de la c\u00e1rcel he podido constatar el dolor que all\u00ed se alberga<\/strong>. Pienso en los presos en situaci\u00f3n preventiva cuyos procesos judiciales se prolongan y sumen en un mar de incertezas a tantas personas. Cuando la justicia se dilata en el tiempo y no es r\u00e1pida, quiz\u00e1s deja ya de ser justicia tanto para la v\u00edctima como para el victimario. Pienso en los presos que sienten el peso de la soledad en las c\u00e1rceles, rechazados u olvidados por sus amigos, por sus familias, por sus viejos compa\u00f1eros, por la comunidad cristiana. Pienso en los sufrimientos que supone la p\u00e9rdida de horizontes cuando las penas se dilatan mucho en el tiempo, en las enfermedades mentales que se multiplican con el aislamiento, en las relaciones de poder que all\u00ed dentro se establecen y que tanto dolor producen. Pienso en las horas eternas ray\u00e1ndose la cabeza con futuros inciertos, con relaciones rotas, con sufrimientos provocados, con deseos incumplidos\u2026 Y pienso en la mayor\u00eda de las familias que sufren juicios paralelos, que se ven marcadas por las historias de su familiar cercano, que lloran junto a su hijo, esposo o padre.\r\n\r\nQuiz\u00e1s es bueno recordar hoy estas palabras de <strong>Victoria Kent<\/strong>, directora general de prisiones en 1931: \u201cUna prisi\u00f3n es un peque\u00f1o mundo habitado por seres humanos libres ayer, ca\u00eddos en desgracia hoy, y ella debe darles lo que falt\u00f3 en sus vidas para incorporarse a esta sociedad arrolladora y arbitraria. Una prisi\u00f3n debe ser, y ser\u00e1 si as\u00ed nos lo proponemos, una escuela, un taller, un sanatorio; necesita la c\u00e1rcel nuestra colaboraci\u00f3n, nuestra asistencia y nuestro consuelo\u201d.\r\n\r\nEstas palabras nos recuerdan varias claves. En primer lugar, que <strong>la dignidad de la persona no se pierde nunca<\/strong> y que, por tanto, al hablar del mundo de la c\u00e1rcel, estamos hablando de seres humanos iguales a nosotros. En segundo lugar, que <strong>la c\u00e1rcel no se puede convertir en un lugar de apartamiento<\/strong>, sino que ha de ser un lugar reparador de tantas heridas y falta de oportunidades previas. Muchas de ellas vinculadas a la exclusi\u00f3n social. Como recordaba el papa Francisco, al salir de una prisi\u00f3n, \u201c\u00bfpor qu\u00e9 ellos s\u00ed y yo no?\u201d. Por \u00faltimo, que <strong>la c\u00e1rcel necesita del concurso de todos para alcanzar su fin integrador y reparador<\/strong>.\r\n\r\nQuiz\u00e1s, por eso, es bueno repetirnos las <strong>palabras del papa Le\u00f3n XIV al visitar la prisi\u00f3n de Barcelona: \u201cDios te ama como eres, pero te sue\u00f1a mejor\u201d<\/strong>. El pasado no puede ser nunca una losa insalvable, sino una escuela desde la que aprender y reconstruir. El sue\u00f1o de Dios quiere ser tambi\u00e9n compartido por toda la comunidad cristiana, y ojal\u00e1, por toda la sociedad. Eso exige superar muros, quitar prejuicios, posibilitar caminos, desechar consignas, abrir esperanzas. Dentro de pocos d\u00edas comenzaremos el <strong>Camino de Santiago con un grupo de presos<\/strong>: sin duda ser\u00e1 una posibilidad real de abrir caminos de libertad, de futuro, de oportunidad.\r\n\r\nVuestro hermano y amigo,\r\n\r\n+Fernando, obispo de Mondo\u00f1edo-Ferrol\r\n\r\n<a href=\"https:\/\/whatsapp.com\/channel\/0029VaE8pQPJUM2hpSqHz804\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img class=\"aligncenter wp-image-22808 size-full\" src=\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-scaled.jpeg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"325\" \/><\/a>","_es_post_name":"el-pasado-no-condena-el-futuro","_es_post_excerpt":"","_es_post_title":"El pasado no condena el futuro","_gl_post_content":"<ul>\r\n \t<li><em><strong>Mensaxe do obispo de Mondo\u00f1edo-Ferrol co gallo da festa da Virxe da Merc\u00e9, padroa dos c\u00e1rceres e das instituci\u00f3ns penitenciarias<\/strong><\/em><\/li>\r\n<\/ul>\r\nComo todos os anos, <strong>a festa da Merc\u00e9 inv\u00edtanos a mirar o mundo dos c\u00e1rceres que adoita estar tan esquecido e condicionado por todos n\u00f3s<\/strong>. O noso co\u00f1ecemento deste \u00e1mbito adoita ser escaso, marcado por estereotipos e reforzado por posturas vindicativas e punitivas moi estendidas, naturais e normalizadas. Por iso, \u00e9 bo achegarnos a esta realidade con outros ollos e outras miradas renovadas para descubrir, m\u00e1is al\u00f3 das cifras, a cada persoa, a s\u00faa historia e a realidade de sufrimento que encerran os seus muros, celas, corredores e patios.\r\n\r\n<strong>\u00c9 indiscutible a necesidade de restaurar a xustiza crebada<\/strong>. \u00c9 verdade que a sociedade se ten que protexer de comportamentos e condutas dani\u00f1as. \u00c9 certo que en todo acto delituoso existe unha v\u00edtima que foi violentada nalg\u00fan dos seus dereitos. Con todo, cabe preguntarse se o modelo penal actual \u00e9 a \u00fanica soluci\u00f3n a todos estes retos, a soluci\u00f3n m\u00e1is humanizante para <strong>resarcir a sede de xustiza que todos ani\u00f1amos dentro<\/strong>, para iniciar cami\u00f1os de reparaci\u00f3n que provoquen a reinserci\u00f3n na sociedade. O r\u00edxido esquema de delito e castigo non sempre favorece o crecemento privado. Talvez, por iso, <strong>outras formas de pena son posibles e son necesarias<\/strong>. E teriamos que so\u00f1alas xuntos.\r\n\r\n<strong>Nestes anos que me acheguei ao mundo do c\u00e1rcere puiden constatar a dor que al\u00ed se alberga<\/strong>. Penso nos presos en situaci\u00f3n preventiva cuxos procesos xudiciais se prolongan e sumen nun mar de incertezas a tantas persoas. Cando a xustiza se dilata no tempo e non \u00e9 r\u00e1pida, talvez deixa xa de ser xustiza tanto para a v\u00edtima como para o victimario. Penso nos presos que senten o peso da soidade nos c\u00e1rceres, rexeitados ou esquecidos polos seus amigos, polas s\u00faas familias, polos seus vellos compa\u00f1eiros, pola comunidade cristi\u00e1. Penso nos sufrimentos que sup\u00f3n a perda de horizontes cando as penas se dilatan moito no tempo, nas enfermidades mentais que se multiplican co illamento, nas relaci\u00f3ns de poder que al\u00ed dentro se establecen e que tanto dor producen. Penso nas horas eternas rai\u00e1ndose a cabeza con futuros incertos, con relaci\u00f3ns rotas, con sufrimentos provocados, con desexos incumpridos\u2026 E penso na maior\u00eda das familias que sofren xu\u00edzos paralelos, que se ven marcadas polas historias do seu familiar pr\u00f3ximo, que choran xunto ao seu fillo, esposo ou pai.\r\n\r\nTalvez \u00e9 bo lembrar hoxe estas palabras de <strong>Victoria Kent<\/strong>, directora xeral de prisi\u00f3ns en 1931: \u201cUnha prisi\u00f3n \u00e9 un pequeno mundo habitado por seres humanos libres onte, ca\u00eddos en desgraza hoxe, e ela debe darlles o que faltou nas s\u00faas vidas para incorporarse a esta sociedade esmagadora e arbitraria. Unha prisi\u00f3n debe ser, e ser\u00e1 se as\u00ed nolo propo\u00f1emos, unha escola, un taller, un sanatorio; o c\u00e1rcere necesita a nosa colaboraci\u00f3n, a nosa asistencia e o noso consolo\u201d.\r\n\r\nEstas palabras l\u00e9mbrannos varias claves. En primeiro lugar, que <strong>a dignidade da persoa non se perde nunca<\/strong> e que, por tanto, ao falar do mundo do c\u00e1rcere, estamos a falar de seres humanos iguais a n\u00f3s. En segundo lugar, que <strong>o c\u00e1rcere non se pode converter nun lugar de apartamento<\/strong>, sen\u00f3n que ha de ser un lugar reparador de tantas feridas e falta de oportunidades previas. Moitas delas vinculadas \u00e1 exclusi\u00f3n social. Como lembraba o papa Francisco, ao sa\u00edr dunha prisi\u00f3n, \u201cpor que eles si e eu non?\u201d. Para rematar, que <strong>o c\u00e1rcere necesita do concurso de todos para alcanzar o seu fin integrador e reparador<\/strong>.\r\n\r\nTalvez, por iso, \u00e9 bo repetirnos as <strong>palabras do papa Le\u00f3n XIV ao visitar a prisi\u00f3n de Barcelona: \u201cDios \u00e1mate como es, pero che so\u00f1a mellor\u201d<\/strong>. <strong>Deus \u00e1mache tal como es, mais ten para ti un so\u00f1o mellor\u00bb. <\/strong>O pasado non pode ser nunca unha laxa insalvable, sen\u00f3n unha escola desde a que aprender e reconstru\u00edr. O so\u00f1o de Deus quere ser tam\u00e9n compartido por toda a comunidade cristi\u00e1, e oxal\u00e1, por toda a sociedade. Iso esixe superar muros, quitar prexu\u00edzos, posibilitar cami\u00f1os, refugar consignas, abrir esperanzas. Dentro de poucos d\u00edas comezaremos o <strong>Cami\u00f1o de Santiago cun grupo de presos<\/strong>: sen d\u00fabida ser\u00e1 unha posibilidade real de abrir cami\u00f1os de liberdade, de futuro, de oportunidade.\r\n\r\nO voso irm\u00e1n e amigo,\r\n\r\n+Fernando, bispo de Mondo\u00f1edo-Ferrol\r\n\r\n[Portada: A. Demidov]\r\n\r\n<a href=\"https:\/\/whatsapp.com\/channel\/0029VaE8pQPJUM2hpSqHz804\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\"><img class=\"aligncenter wp-image-22808 size-full\" src=\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2024\/01\/Dimensiones-personalizadas-2362x300-px-scaled.jpeg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"325\" \/><\/a>","_gl_post_name":"o-pasado-no-condena-o-futuro","_gl_post_excerpt":"","_gl_post_title":"O pasado no condena o futuro","edit_language":"gl","footnotes":""},"categories":[65,11,7],"tags":[156,132,153,934],"class_list":{"0":"post-56847","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-actualidad","8":"category-escritos-pastorales","9":"category-la-voz-del-pastor","10":"tag-festividades","11":"tag-obispo","12":"tag-pastoral-penitenciaria","13":"tag-virgen-de-la-merced"},"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v26.9 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>El pasado no condena el futuro - Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"gl_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"El pasado no condena el futuro - Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Mensaxe do obispo de Mondo\u00f1edo-Ferrol co gallo da festa da Virxe da Merc\u00e9, padroa dos c\u00e1rceres e das instituci\u00f3ns penitenciarias Como todos os anos, a festa da Merc\u00e9 inv\u00edtanos a mirar o mundo dos c\u00e1rceres que adoita estar tan esquecido e condicionado por todos n\u00f3s. O noso co\u00f1ecemento deste \u00e1mbito adoita ser escaso, marcado por [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/mondonedoferrol\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2026-09-23T06:15:07+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/alexey-demidov-_JHaop1yJHc-unsplash-scaled.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"2560\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"1707\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Redacci\u00f3n\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:image\" content=\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/alexey-demidov-_JHaop1yJHc-unsplash-scaled.jpg\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@mondonedoferrol\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@mondonedoferrol\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Redacci\u00f3n\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"4 minutes\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\/\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/\"},\"author\":{\"name\":\"Redacci\u00f3n\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/person\/0b3ffc3402e52b901d10e89e74568a17\"},\"headline\":\"O pasado no condena o futuro\",\"datePublished\":\"2026-09-23T06:15:07+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/\"},\"wordCount\":777,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/alexey-demidov-_JHaop1yJHc-unsplash-scaled.jpg\",\"keywords\":[\"Festividades\",\"Obispo\",\"Pastoral Penitenciaria\",\"Virgen de la Merced\"],\"articleSection\":[\"Actualidade\",\"Escritos pastorales\",\"La voz del Pastor\"],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/\",\"url\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/\",\"name\":\"El pasado no condena el futuro - Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/alexey-demidov-_JHaop1yJHc-unsplash-scaled.jpg\",\"datePublished\":\"2026-09-23T06:15:07+00:00\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/alexey-demidov-_JHaop1yJHc-unsplash-scaled.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/alexey-demidov-_JHaop1yJHc-unsplash-scaled.jpg\",\"width\":2560,\"height\":1707},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#website\",\"url\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/\",\"name\":\"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol\",\"description\":\"\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"gl-ES\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#organization\",\"name\":\"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol\",\"url\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"gl-ES\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/logo\/image\/\",\"url\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Mon.png\",\"contentUrl\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Mon.png\",\"width\":460,\"height\":137,\"caption\":\"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/logo\/image\/\"},\"sameAs\":[\"https:\/\/www.facebook.com\/mondonedoferrol\",\"https:\/\/x.com\/mondonedoferrol\",\"https:\/\/www.instagram.com\/mondonedoferrol\/\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/person\/0b3ffc3402e52b901d10e89e74568a17\",\"name\":\"Redacci\u00f3n\",\"url\":\"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/author\/carlos\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"El pasado no condena el futuro - Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/","og_locale":"gl_ES","og_type":"article","og_title":"El pasado no condena el futuro - Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol","og_description":"Mensaxe do obispo de Mondo\u00f1edo-Ferrol co gallo da festa da Virxe da Merc\u00e9, padroa dos c\u00e1rceres e das instituci\u00f3ns penitenciarias Como todos os anos, a festa da Merc\u00e9 inv\u00edtanos a mirar o mundo dos c\u00e1rceres que adoita estar tan esquecido e condicionado por todos n\u00f3s. O noso co\u00f1ecemento deste \u00e1mbito adoita ser escaso, marcado por [&hellip;]","og_url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/","og_site_name":"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/mondonedoferrol","article_published_time":"2026-09-23T06:15:07+00:00","og_image":[{"width":2560,"height":1707,"url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/alexey-demidov-_JHaop1yJHc-unsplash-scaled.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Redacci\u00f3n","twitter_card":"summary_large_image","twitter_image":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/alexey-demidov-_JHaop1yJHc-unsplash-scaled.jpg","twitter_creator":"@mondonedoferrol","twitter_site":"@mondonedoferrol","twitter_misc":{"Escrito por":"Redacci\u00f3n","Tempo de lectura":"4 minutes"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/"},"author":{"name":"Redacci\u00f3n","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/person\/0b3ffc3402e52b901d10e89e74568a17"},"headline":"O pasado no condena o futuro","datePublished":"2026-09-23T06:15:07+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/"},"wordCount":777,"publisher":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/alexey-demidov-_JHaop1yJHc-unsplash-scaled.jpg","keywords":["Festividades","Obispo","Pastoral Penitenciaria","Virgen de la Merced"],"articleSection":["Actualidade","Escritos pastorales","La voz del Pastor"],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/","url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/","name":"El pasado no condena el futuro - Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol","isPartOf":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/alexey-demidov-_JHaop1yJHc-unsplash-scaled.jpg","datePublished":"2026-09-23T06:15:07+00:00","inLanguage":"gl-ES","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/el-pasado-no-condena-el-futuro\/#primaryimage","url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/alexey-demidov-_JHaop1yJHc-unsplash-scaled.jpg","contentUrl":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2026\/09\/alexey-demidov-_JHaop1yJHc-unsplash-scaled.jpg","width":2560,"height":1707},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#website","url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/","name":"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol","description":"","publisher":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"gl-ES"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#organization","name":"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol","url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"gl-ES","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Mon.png","contentUrl":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/wp-content\/uploads\/2022\/08\/Mon.png","width":460,"height":137,"caption":"Di\u00f3cesis de Mondo\u00f1edo - Ferrol @mondonedoferrol"},"image":{"@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/mondonedoferrol","https:\/\/x.com\/mondonedoferrol","https:\/\/www.instagram.com\/mondonedoferrol\/"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/#\/schema\/person\/0b3ffc3402e52b901d10e89e74568a17","name":"Redacci\u00f3n","url":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/author\/carlos\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56847","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=56847"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56847\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":56856,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/56847\/revisions\/56856"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/56857"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=56847"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=56847"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/mondonedoferrol.org\/gl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=56847"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}