Anécdotas do noso Seminario

TODO POR UN ACENTO

In illo tempore, o maiordomo do Seminario chamábase D. José Penelas, e tivo que facer un pedido de perolas para a cociña. Escribiu unha carta ao almacén para que lle mandaran 2 ou 3, pero esqueceuse de poñer o acento encima do 'ó'. Ó pouco tempo, apareceu á porta do Seminario un camión cargado con duascentas tres perolas. O pobre de D. José Penelas tivo que andar bastante tempo polas feiras vendendo perolas. E todo por non poñer un acento.
 

O TEMPO DA FAME

Fóra, maiormente nas cidades e nas vilas, tamén había moita nos anos da posguerra. No Seminario sentíase dunha maneira especial, como se verá nestes detalles: Cando acababamos de comer e rezabamos a Acción de Grazas, os que quedaban máis preto botábanse enriba da mesa dos superiores para arramblar coas codias ou faragullos que lles sobraban. Controlabamos ós que tiñan paquete ou bolsa da casa con algo de comida. Pasaba principalmente os xoves, polo mercado. Á volta do paseo íamoslles pedindo algo do que recibiran. Eu tiña de man a un compañeiro de curso que, ademais, estaba cerca de min na lista: o bo de Suso Villares Carballido sempre me daba algo de pan de centeo ou de queixo de Montouto. A tanto chegou o problema que un día, no recreo, saíu dunha esquina o berrou: “¡Fame!”, que deseguido se contaxiou a todos. Durante un cuarto de hora resoou en todo o Seminario “¡Fame,Fame!”. Foi a primeira manifestación que coñecín. Desde aquela, o maiordomo tivo que ”poñerse as pilas” e sair a todas as aldeas do circundo a comprar patacas, trigo, fabas… Aquilo hai moito que pasou e agora sóbranos de todo.
 

AS ENFERMIDADES

Como consecuencia desta falta de alimentación e de contaxios, producíanse moitas enfermidades. Algunhas eran máis leves, como as anxinas (amigdalite), as papeiras (parotidite), a gripe, bostelas… Pero outras eran máis serias, como bronconeumonías ou mesmo a tuberculose. Había que reforzar as defensas: tomábase moito aceite de fígado de bacallau (que sabía a raios), ou poñíamos inxecións, sobre todo de calcio e vitamina C. Había un practicante que se chamaba D. Andrés Baamonde. Cando viña tocaba catro veces a campá e, estiveramos onde estiveramos, tíñamos o privilexio de sair. Era un pouco brutiño: chantábache a agulla e nun plis-plas baleiraba a xeringa; quedábache a cacha dura coma un pelouro e doendo, que case que non podías camiñar. Outras veces quedabámonos na cama facendo a maula. Bascuas e eu puxéramonos de acordo un día para xogar ó xadrez. Estabamos lonxe un de outro no dormitorio, pero dominabamos a linguaxe para mover a distancia. Aparecía por alí facendo visita o médico, D. Ramón Canoura Balado, co seu bastón e o seus andares especiais: “Don Ramón nació en el tren y así se explica el vaivén con que suele caminar” (parece que llo compuxera José María Paz Camps). O bo do home, a maioría das veces deixábase enganar. Ás veces fregábamos o termómetro coa manta e non poucas veces, reventaba. Entón D. Ramón empezaba a dar voltas dicindo: “Ah, el que la hace la paga, el que la hace la paga…”.
 

LÁSTIMA DE TOUCIÑO

A corte dos porcos quedaba, máis ou menos, onde está agora a sancristía da capela grande. Nós durmiamos no dormitorio do segundo piso, encima das clases novas; no primeiro estaba o estudio. Unha noite, sobre da mañá, sentimos berrar ós porcos, mesmamente como si os estiveran matando. Asomabámonos á ventá e xa vimos o fume: estaba ardendo a corte seica por causa de un “cortocircuito”. Cando empezaron a botar cubos de auga xa os pobres animaliños se estaban asando na súa propia grasa. O señor José Antonio, que era o que corría con iso, dicían que choraba; a uns parecíalles que era polo que lles quería aos porcos, e a outros porque lle arderan os cartos que tiña derriba dunha viga. Poida que fora polas dúas cousas. Durante moito tempo non se falou de outra cousa en todo o val de Mondoñedo. Hasta o famoso “poeta muiñeiro”, D. Florentino Barrera, lle adicara un poema que comezaba así: “Al amanecer la aurora hubo un fuego temerario en la cuadra de los cerdos propiedad del Seminario”. En fin. Unha traxedia.
 

AS OBRAS DO NOVO SEMINARIO

Déralles comezo o bispo D. Fernando Quiroga Palacios e rematounas D. Mariano Vega Mestre; paréceme que por este orden: primeiro o das clases novas, despois o da cociña, logo o da capela grande e, finalmente, pechouse a fachada co pavillón do salón de actos. Aínda había outros dous proxectados que formarían una 'E' co da cociña. En fin, un pequeno Escorial. A empresa construtora chamábase ARCO e tiña un capataz que viñera de fóra: o Sr. Navarro. A obras deran traballo a moitos homes da cidade e arredores. Un dos máis populares, porque esta encargado da roldana, era o Sr. Faniquera. Para tela á man para a amasadora había ó pé da obra un depósito de auga aberto, sen protección ningunha. Chamábamoslle “a piscina”. Un día que non se traballaba estabamos xogando alí cos troncos que flotaban Manolo Mejuto, Fernando Gómez Castro e eu. O bo de Manolo deu un paso en falso e caeu a piscina. Co susto que levamos, Fernando e mais eu saímos a todo correr berrando: "¡Afógase Mejuto, afógase Mejuto!". Deixámolo alí ao pobre, esbracexando naquela auga verde… Supoño que nun principio a sotana faríalle de flotador; despois axudáronlle a saír. Fora un naufraxio pouco glorioso, tanto para él como para nós.
 

A EXCOMUÑÓN

Non sei por que razón, ou sen ela, un día no recreo o meu compañeiro Jesús Fernández Prieto (eramos filósofos) erguérase na punta dos pés e petáralle a Secundino Balseiro na cara. Este era todo un teólogo, bo tipo, que xa estaba ordenado de algo. O Canon 2.343§4 estaba clarísimo: “Qui violentas manus…” = "o que levantara a man…" sobre un clérigo caía ipso facto en excomunión reservada ao Ordinario. Así que o bo do Suso caeu excomulgado e así o declarou solemnemente o reitor, D. Vicente Saavedra. O pobre do home quedou confinado na súa habitación, que daba ó claustro, e non facía vida con nós; levábanlle a comida e só saía para ir ó baño. Deberon ser uns días moi tristes para él. Ás veces asomabase á ventá e abríaa un pouco; nós animábamolo e él só nos dicía: ”Rezade por min”. O levantamento da excomunión foi un acto solemnísimo con todo o Seminario presente na capela. Él estaba axeonllado diante do reitor, e este, pronunciando uns latinorios, declarouno libre da pena, incorporándoo novamente á comunidade e á vida normal. Despois, no recreo, todo eran felicitacións.
 

O “CARISIMO”

D. Francisco Fraga era de san Simón da Costa, anque nacera en Cuba. Estudiara en Roma varios anos. Era canónigo, secretario-chanceler, e vivía no Seminario, de onde fora, primeiro director espiritual, e despois reitor. Chamábamoslle “O Carísimo” porque usaba moito esa expresión nas súas prédicas, entre elas a famosa do Prólogo de S. Xoán: “Fuit homo missus a Deo cui nomen erat Iohannis…”; ou o comentario tan realista que facía o Mércores da Cinza sobre a miseria do corpo humano: “Pero, hombre, si hasta por todos los orificios que tiene el cuerpo humano no sale más que basura…”. Despois, nas confesións, antes da absolución, sempre remataba con aquel estribillo: “…trate, pues, carísimo de…”. Sendo reitor dábanos charlas na capela (non había salón de actos) sobre urbanidade, fisioloxía e hixiene e preparábanos para os campamentos que tivemos en Gandarío e en Reinante. Fixera época a súa descrición dun pixama, e outras cousas. Establecera como obrigatoria para todos a auga osixenada antes de deitarse; pasaban os encargados con xarras xa preparadas con ela, rebaixada con auga quente común, enchíamos os vasos e, sobre das dez da noite todo o Seminario convertíase nunha Gran Gárgara: "graaaag….graaaag…". De seguro que aquilo librounos de moitas infeccións. Sabedor de que os da banda dos Negrillos (mirando cara a fachada, á dereita) non verquían as augas sucias nos caldeiros que se poñían polos pasillos antes de tocar a campá, deu un aviso de que iso quedaba prohibido por indecente e antihixiénico. Ah, pero él, que estaba no primeiro piso, polo que fose, tamén o facía. Os alumnos puxéronse todos de acordo e, á mañá seguinte, tan pronto como D. Francisco abriu o balcón, cimbraron todo o contido dos cubos e das bacenillas ó mesmo tempo para fóra. Non sei como se reconduxo a situación.
 

DOUS ADORADORES

Un día pasou D. Francisco polo pasillo das habitacións antigas e cazou a Álvaro Rábade sen permiso fóra da súa: castigouno a poñerse de xeonllos á porta. Nesto cadrou de pasar por alí Vicente Rodríguez (de alcume 'o Cachopo') e ó velo así preguntoulle que pasaba. Álvaro respondeulle entre dentes algo que terminaba en "ísimo". Vicente entendeulle que ía pasar o Santísimo, de comuñón a algún enfermo, e inmediatamente púxose de xeonllos ó seu carón. Despois de certo tempo os dous así adorando, Vicente pediulle máis explicacións a Álvaro, que lle dixo: “¡Púxome de xeonllos o Carísimo!”.
 

CON UN ZAPATO

Estaba prohibido andar polos pasillos a non ser que: levases una carta que se deixaba ó pé da reitoral; levases una bolsa de roupa ó sitio correspondente; levases un zapato para amañar… O alumno Hermida xa entrara de maior, xa fixera a mili e “matábaas calando” (porque falar, pouco falaba). Coa súa cara alongada e enxoita, collía na man un zapato furado e recorría así todo o Seminario. O zapato vello servíalle de pasaporte.
 

“DE PROFUNDIS CLAMAVI”

Que Deus me perdoe a irreverencia de usar o comezo do salmo 129 (desde lo hondo a Ti grito, Señor) para esta historia. Resulta que o alumno Jesús Muinelo tiña daquela alguna dificultade para pronunciar ben. Se coñece que recibira algunhas leccións de logopedia e ía a practicar aló no máis fondo do desván do Seminario vello: “Yo es-toy a-quí… Quie-ro sa-lir de a-quí…” e así varias veces, berrando. Deuse a casualidade de que Manolo Grandal tivo que ir buscar algo ó desván. Estaba remexendo xunto da porta cando sentiu os berros aló no escuro. Colleu tal susto que botou a correr espantado escaleiras abaixo que penso que non parou ata o sótano.O gran Demóstenes din que se ía á beira do mar, metía un croíño na boca e trataba de berrar máis forte que as ondas. Así chegóu a ser o mais grande orador de Grecia.

Publicado: 06/10/2015: 6837
Rosendo Yáñez Pena

A Pedra (1935) - Sacerdote - Capellán de la residencia 'Mi Casa'-Ferrol