Encontro de Catequistas de Galicia: unha Igrexa que escoita e acompaña

• Catequistas de Mondoñedo-Ferrol participaron en Santiago nunha xornada de convivencia e reflexión compartida con representantes das cinco dioceses galegas

O sábado 24 de xaneiro celebrouse en Santiago de Compostela o Encontro de Catequistas de Galicia, unha xornada de convivencia, reflexión e oración que reuniu a catequistas procedentes de distintas dioceses galegas na Hospedaxe de San Martiño Pinario, un dos espazos máis emblemáticos do centro histórico compostelán.

A convocatoria, dirixida a catequistas das cinco dioceses de Galicia, quixo ser “un espazo privilexiado de encontro, reflexión e convivencia”, nun momento especialmente significativo para a Igrexa. A pesar das dificultades meteorolóxicas, que impediron a presenza de representantes dalgunhas dioceses, o encontro contou cunha ampla participación e un ambiente de profunda comuñón.

A xornada estivo acompañada polo arcebispo de Santiago de Compostela, monseñor Francisco José Prieto Fernández, e polo bispo de Tui-Vigo, monseñor Antonio Valín Valdés, así como por responsables de catequeses de varias dioceses, entre eles Carlos Miranda Trevín (Mondoñedo-Ferrol), José Eiroa (Tui-Vigo) e Miguel López Varela (Santiago), encargado da acollida e presentación.

Desde primeira hora da mañá, tras a retirada de materiais e o café de benvida, os participantes foron convidados a recoñecerse como Igrexa en camiño. Miguel López abriu o encontro lembrando o valor simbólico do lugar e o sentido profundo da xornada: un tempo para escoitarse, compartir experiencias e reforzar a misión catequética en Galicia.

A chamada dos bispos a unha catequese misioneira

O arcebispo de Santiago, monseñor Francisco Prieto, abriu a xornada lembrando que a Igrexa vive “un tempo de misión” e que a catequese ocupa un lugar esencial nesa tarefa. O arcebispo agradeceu a entrega silenciosa dos catequistas e animounos a non reducir a catequese a unha preparación sacramental, senón a vivila como un acompañamento que nace do encontro persoal con Cristo. “Sodes máis que transmisores de contidos; sodes testemuñas e compañeiros de camiño”, afirmou, destacando o papel do catequista como mediador dun encontro vivo co Señor. Nun contexto marcado pola indiferenza relixiosa e a fraxilidade na transmisión da fe, destacou que a catequese é unha acción profundamente misioneira: alí onde un catequista escoita, ora, comparte a Palabra ou acompaña procesos de fe.

O bispo de Tui-Vigo, mons. Antonio Valín, pola súa banda, subliñou que a catequese non é só ensinar, senón “acompañar, escoitar e vivir a alegría do Evanxeo”, e animou aos presentes para sentirse comunidade que se apoia, aléntase e crece unida.

Catro experiencias, catro rostros da catequese hoxe

Tras a oración inicial comezou o panel de experiencias e boas prácticas, un dos eixos principais do encontro. Catro testemuños mostraron camiños concretos de renovación catequética, con metodoloxías e acentos diversos, pero cun mesmo fondo: acompañar a fe desde a vida.

“Godly Play”: redescubrir os tempos de Deus
PODCAST | Intervención de Mar

A primeira experiencia virou ao redor da metodoloxía Godly Play, presentada por María del Mar Fernández Balboa, catequista, formadora e profesora de secundaria. A súa intervención partiu dunha convicción clara: a catequese necesita hoxe xerar comunidade, recuperar o silencio, escóitaa e a experiencia espiritual.

Desde a parroquia de San José de O Milladoiro, explicou un proceso iniciado tras a pandemia para fortalecer o grupo de catequistas, centrar a catequese en Xesús e crear espazos de encontro real. Nese camiño, Godly Play converteuse nunha ferramenta para axudar a nenos e adultos a entrar en contacto coa Palabra de Deus desde o relato, o silencio, a creatividade e a oración.

A metodoloxía favorece a escoita profunda, a liberdade de expresión e o traballo persoal, integrando o relato bíblico, o xogo simbólico e a oración. “Non se trata de dar respostas, senón de aprender a escoitar”, subliñou, insistindo en que antes de aplicar calquera método é imprescindible coidar aos adultos e aos catequistas, para que os nenos poidan beneficiarse dunha fe vivida.

Catequese familiar: café, fe e comunidade
PODCAST | Intervencións de Rosa e Patricia

A segunda experiencia puxo o foco nas familias. Rosa, delegada de pastoral familiar, e Patricia, docente e orientadora, compartiron o camiño percorrido en varias parroquias da diocese de Tui-Vigo a través da chamada “Cafequesis”.

A súa proposta naceu dunha constatación sinxela: moitos pais acompañan aos seus fillos a catequeses, pero viven a fe en soidade, sen espazos de comunidade. Fronte a iso, comezaron a ofrecer encontros mensuais informais, cun café como escusa, para crear vínculos, escoitarse, compartir inquietudes e, aos poucos, abrir espazos de fe.

“Non se trata de dar clases, senón de mirarnos, coñecernos e facer comunidade”, explicaron. Co tempo, estes encontros xeraron iniciativas solidarias, maior implicación das familias e unha coherencia crecente entre catequese e fogar.

Tras catro anos de percorrido, destacaron froitos concretos: pais que xa non senten sós, comunidades máis vivas e catequistas acompañados. “Temos que coidar de quen coida”, insistiron, lembrando a importancia de soster a quen acompaña a fe.

Catecumenado de adultos: acompañar procesos de fe
PODCAST | Intervención de Carmela

O terceiro panel levou aos asistentes ao ámbito do catecumenado de adultos, da man de Carmela, catequista na concatedral de Vigo. O seu testemuño puxo de relevo un crecemento significativo na preparación de adultos para recibir o bautismo, a eucaristía e a confirmación.

Actualmente, máis de trinta persoas participan neste proceso, estruturado en encontros quincenais que integran a Palabra, o diálogo, o silencio, a reflexión persoal e a oración. Carmela subliñou que o catecumenado é un camiño de educación integral na fe, onde o catequista non impón, senón acompaña.

“Vinde e vede”, lembrou citando o Evanxeo, destacando que o catequista comparte a súa propia experiencia de Deus e, ao mesmo tempo, aprende de quen se achega. Afirmou que o catecumenado non só forma aos adultos, senón que axuda á propia Igrexa a redescubrir a beleza da súa fe.

Catequese en unidades pastorais: camiñar en rede
PODCAST | Intervencións de Víctor e Ana

A cuarta experiencia situouse no marco das unidades pastorais, unha realidade cada vez máis presente en Galicia. Víctor, sacerdote na UPA do centro de Ferrol, e Ana, catequista e nai de familia, explicaron como varias parroquias uníronse para organizar conxuntamente a catequese.

A proposta apóiase en tres piares: unha catequese viva, participativa e significativa. Os nenos reúnense nun centro común, sen perder o vínculo coas súas parroquias de orixe, e búscase implicar activamente ás familias, especialmente na eucaristía dominical.

Ana subliñou que a fe non pode quedar nunha hora semanal: necesita ser regada en casa, como a planta que os nenos coidan simbólicamente en cada celebración. “Trátase de poñer a Xesús non centro e movernos desde aí”, afirmou.

A experiencia favoreceu unha maior presenza de pais na vida parroquial e unha catequese máis integrada na comunidade.

Un envío misioneiro desde os pés do apóstolo

Tras o panel de experiencias, os participantes compartiron un tempo de café e diálogo por grupos, seguido da comida de confraternidade. Pola tarde, o encontro trasladouse á catedral de Santiago, onde tivo lugar unha visita guiada e, finalmente, a celebración da eucaristía de envío, presidida polo arcebispo compostelán.

Na súa homilía, monseñor Francisco José Prieto centrou a súa reflexión na Palabra de Deus como orixe e alimento de toda catequese. Lembrou que antes de ser anunciadores, os catequistas están chamados a ser ouvintes: “Non podemos dar ou que non vivimos nin anunciar a quen non coñecemos. Primeiro escoitamos a Palabra, primeiro deixámonos tocar por ela, e despois compartímola”.

Subliñou que a catequese non é unha tarefa secundaria, senón unha expresión esencial da misión da Igrexa, que existe para evanxelizar, sementar e acompañar. Nun contexto cultural marcado pola dispersión e a présa, animou aos catequistas para ser presenzas humildes e constantes, capaces de abrir espazos onde Deus poida falar ao corazón.

O arcebispo puxo tamén o acento no acompañamento como racho propio da catequese hoxe: “Non se trata só de transmitir contidos, senón de camiñar xuntos, de respectar vos ritmos, de soster as preguntas e de axudar a descubrir que Cristo xa está a actuar na vida de cada persoa”.

Neste sentido, agradeceu explicitamente o tempo, a paciencia e a fidelidade de tantos catequistas que, moitas veces de forma silenciosa, convértense en referencia de fe para nenos, novos e adultos.

Dirixíndose aos presentes, convidounos a coidar a súa propia vida espiritual, lembrando que a eucaristía e a Palabra son a fonte da que brota todo impulso catequético. “Só unha Igrexa que se deixa evanxelizar pode evanxelizar”, afirmou, animándoos a non perder nunca a alegría do primeiro encontro co Señor.

Finalmente, encomendou a misión catequética á intercesión do apóstolo Santiago e enviounos ás súas comunidades como sembradores de esperanza, chamados a anunciar con sinxeleza, proximidade e coherencia que Xesucristo segue vivo e presente no medio do seu pobo.

Enviados pola Palabra, sementadores na misión

Cando a tarde foi caendo, os catequistas regresaron ás súas parroquias con algo máis que materiais e fotografías. Levaban nomes, miradas, historias compartidas; levaban a certeza de non camiñar sós. Entre os muros de San Martiño Pinario e aos pés do apóstolo, volveu ecoar unha Igrexa en Galicia que escoita antes de falar, que acompaña antes de ensinar, que sementa sen ruído e confía na obra silenciosa de Deus.

Como pequenas lámpadas acesas, partiron cara ás súas comunidades para seguir abrindo espazos onde a Palabra poida ser fogar, onde a fe creza como semente paciente, onde cada persoa poida descubrir que Cristo xa camiña ao seu lado. E así, con discreción e fidelidade, Galicia volveu encherse de catequistas enviados: sembradores de esperanza, testemuñas dun Deus que segue saíndo ao encontro.

GALERÍA DE IMAXES