Coidemos aos traballadores

• Mensaxe do bispo de Mondoñedo-Ferrol con motivo do Día Internacional do Traballo 2026

Cada 1º de maio o movemento obreiro celebra a súa Festa do Traballo. Lémbrase aquel suceso terrible de Chicago no que, tal día como hoxe do ano 1886, morreron algúns traballadores reivindicando melloras na xornada laboral e un traballo digno. Desde entón, nesta data miramos o mundo do traballo na súa realidade de cruz e de resurrección.

Certamente o mundo do traballo atópase nun forte proceso de transformación. A globalización aproximounos, facéndonos percibir que formamos parte dunha aldea global na que todo, mesmo o afastado, nos afecta. Este cambio de época, onde se está producindo unha nova revolución, ten á intelixencia artificial como un factor determinante que non podemos eludir. A tecnoloxía ha de ser aliada do ser humano, e non o seu verdugo. Os ventos de guerra, provocados polo control económico e polos poderes fácticos, afectan tamén e xeran medo ante unha recesión económica.

A cultura imperante que nos conforma, tamén hoxe nos condiciona á hora de afrontar a cuestión laboral. Deste xeito, a oferta e a demanda parecen discorrer por camiños distintos que non sempre se atopan, deixando baleiros que nos custa comprender. Neste escenario, a poboación migrante non só é necesaria nestes momentos, senón que acode na nosa axuda para soster o sistema.

Constatamos con preocupación que o mundo do traballo segue sendo un espazo onde demasiadas persoas quedan fóra, descartadas. Hoxe fálase da inempleabilidade de moitos irmáns nosos, descartados pola súa inadaptación ao mercado laboral en constante transformación. O desemprego e o subempleo, a brecha de xénero, a precariedade, a constante mobilidade, os salarios insuficientes, a temporalidade abusiva, a sinistralidade laboral e a deterioración da saúde mental seguen marcando a vida de miles de traballadores e traballadoras. Preocupa cando isto se dá entre as xeracións máis novas que non ven colmadas as súas expectativas.

Algo disto indícase no Informe FOESSA de Galicia, que sinala, en efecto, a mellora nos indicadores laborais. A ocupación crece un 6 %, o paro baixa do 13 % ao 9 % e a temporalidade redúcese ao 16 %. Con todo, esta mellora non se traduce en integración social para unha parte significativa da poboación. Os salarios reais apenas creceron un 0,7 %, unha vez descontada a inflación, e a inestabilidade laboral grave segue afectando ao 5,6 % das persoas ocupadas.

Deste xeito, “o emprego xa non garante saír da exclusión”, recolle o informe, que identifica este paradoxo como un dos principais retos das políticas sociais e laborais. Por iso, é importante loitar pola dignidade do traballo, tal e como recolle o ensino social: «O traballo é unha dimensión irrenunciable da vida social, xa que non é só un modo de gañarse o pan, senón tamén unha canle para o crecemento privado, para establecer relacións sas, para expresarse a si mesmo, para compartir dons, para sentirse corresponsable no perfeccionamento do mundo e, en definitiva, para vivir como pobo» (Fratelli tutti, 162).

É importante que, neste Día do Traballo, volvamos a redescubrir que, no centro da vida económica, ha de poñerse á persoa humana, e non a rendibilidade económica. O afán de lucro destrúe e xera sufrimento. De aí a urxencia de recuperar e fomentar o coidado de cada persoa como dimensión fundamental na vida económica. Habemos de fomentar unha ética do coidado que nos humanice e sosteña. Neste compromiso, sen dúbida, todos podemos e debemos facer moito, cada un desde a nosa responsabilidade e lugar na vida social, económica e política: traballadores, empresarios, sindicatos, consumidores, forzas políticas e sociais…

O voso irmán e amigo,

+ Fernando, bispo de Mondoñedo-Ferrol