Xurdimento dun novo mundo rural

• Mensaxe do bispo de Mondoñedo-Ferrol con motivo do Día do Mundo Rural 2026

O 15 de maio celebramos a san Cidre, o humilde labrego madrileño, patrón dos agricultores. A tradición sempre o representa coa seu xugo de bois, en actitude orante e contemplativa. Xunto á súa esposa, santa María da Cabeza, conformou unha familia cristiá que, nos albores do século XII, soubo gañarse o pan co seu traballo, unindo o coidado das súas terras cunha confianza inquebrantable no Señor.

Talvez os homes e mulleres do campo representan mellor que ninguén esa dobre dimensión que todos debemos cultivar: o coidado da terra, da “casa común” na que vivimos, que xenerosamente nos sostén, e o coidado dese sentido transcendente da vida. Os bens materiais son necesarios, pero non son o único que existe; os bens materiais son froito dun esforzo e traballo privado e comunitario, pero non son o único que nos alimenta. Como nos lembra o Evanxeo, o ser humano necesita de Alguén que dea sentido e acompañe o noso camiñar.

Esta festa de San Cidre é unha ocasión para mirar o mundo da aldea, o mundo rural que configura tanto a nosa diocese mindoniense. Xeograficamente somos unha comunidade rural, aínda que a poboación se concentre nas cidades e vilas máis importantes. Con todo, os ritmos da agricultura e a gandería seguen marcando o corazón e a cultura de moitos dos nosos concidadáns.

Hoxe son moitas as problemáticas que atravesan o mundo rural. Durante este ano, na visita pastoral, puiden compartilas, coñecelas de cerca, profundar nas vosas inquietudes, percibir a transformación que se está producindo. O envellecemento e a diminución da poboación son as máis evidentes, acompañado dunha crecente poboación migrante. A falta de perspectivas laborais para os máis novos complica o futuro. A iso contribúe unha cultura fortemente urbana, que idealiza o consumo e o éxito lonxe do campo. Tampouco favorece a política, demasiado condicionada polo voto das maiorías que non está no rural, que descoida as infraestruturas e servizos públicos. As políticas agrarias, a complexidade administrativa que burocratiza e complica tantas cousas, o Mercosur e outras realidades estruturais non favorecen saídas con esperanza. A iso únense proxectos dubidosamente ecolóxicos e sostibles que, baixo falsas promesas de postos de traballo, ameazan a harmonía dos habitantes do rural.

Fronte a este escenario, é imprescindible reivindicar a forza, a riqueza e a importancia que segue tendo hoxe o mundo rural na nosa sociedade. Certo que hai que mirar cara a fóra, porque moito do noso depende de fóra, pero sen esquecer as nosas responsabilidades e as potencialidades que temos desde abaixo, desde nós mesmos, desde a nosa propia identidade para avanzar no noso desenvolvemento. Temos valores que son auténticos tesouros: o hábito de traballo duro e sacrificado; a forza da familia, da muller e da comunidade; o contacto cos ritmos da terra, que nos dan acougo e paz; as tradicións que marcan a nosa cultura; a cultura do coidado que tanto nos pertence; o medio ambiente que hoxe é un valor en alza; a riqueza paisaxística e tradicional das nosas contornas máis inmediatas; a sabedoría das súas xentes e a acollida, especialmente dos máis maiores; a forza das asociacións que velan polos nosos espazos comunitarios… Non permitamos que se perda esta forza que reside en nós mesmos.

Tamén no ámbito relixioso está a producirse unha forte transformación. Hoxe o relixioso xa non marca tanto os ritmos como noutro tempo. A escaseza de sacerdotes dificulta moito os encontros comunitarios. A secularización e a ausencia de mozos desafíannos. É momento de repensar e reorganizar a nosa vida cristiá nas nosas parroquias para que sexa máis viva, aliméntenos e sexa capaz de contaxiar. Tamén aquí hai moitas potencialidades que debemos cultivar e valorar: a sinxeleza, a sobriedade e o valor do pequeno; a valoración e o coidado do propio; as vidas entregadas de moitas persoas (sancristáns, celebrantes da Palabra, campaneiros, xentes sinxelas que abren, coidan e limpan os nosos templos); o testemuño dos nosos sacerdotes; a forza da tradición…

O noso mundo rural é marabilloso e non o podemos perder. Tampouco podemos mirar constantemente o pasado, senón procrear un novo futuro que xa está a xurdir. Entre todos habemos de coidalo e enchelo de vida. Este é o compromiso firme da nosa Igrexa diocesana.

O voso irmán e amigo,

+ Fernando, bispo de Mondoñedo-Ferrol